2020-03-31

කොවිඩ්-19 සහ ජනමාධ්‍යවේදියා

අජිත් පැරකුම් ජයසිංහ, පැරාගේ විරාමය – ලංකා පුවත්පත (2020 මාර්තු 28)

ලංකා පත්තරේ විද්‍යුත් පිටපතක් නිකුත් කරන එක ඉතා හොඳ දෙයක්. කොවිඩ්-19 වසංගත තත්වය මැද පවා පුවත්පත්වලටත් ඉතා වැදගත් භූමිකාවක් තිබෙනවා.
Translations by Creative Content Consultants
ජනතාවට වසංගතය ගැන සත්‍ය තොරතුරු වාර්තා කිරීම, සෞඛ්‍ය ඇතුළු අත්‍යවශ්‍ය සේවාවන්ගේ අඩුපාඩු පෙන්වා දීම පමණක් නොවෙයි ජනතාවගේ ජීවනෝපායන්, ආහාර සුරක්ෂිතභාවය, බලශක්තිය, බෙහෙත්, ඇඳුම්, ප්‍රවාහනය, සන්නිවේදනය, ජනමාධ්‍ය, සංස්කෘතික, ලිංගික, මනෝ සමාජ අවශ්‍යතා ආදිය පිළිබඳ සොයා බලා කටයුතු කිරීමෙහිදී ජනමාධ්‍යවලට ඉතා වැදගත් භූමිකාවක් තිබෙනවා. සරලව කිව්වොත්, ජනමාධ්‍යකරුවන් වසංගත තත්වයන් තුළ පවා වැඩ කළ යුතුයි.
හැබැයි, වසංගතවලින් තමාවත්, තම වෘත්තීය සගයන් සහ පවුලේ අයත්, ප්‍රජාවත් ආරක්ෂා වන පරිදි කටයුතු කිරීම ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ වගකීමක්. පසුගිය දිනවල අප දුටුවා, ලංකාවේ රූපවාහිනී මාධ්‍යකරුවන් ඉතා අපරීක්ෂාකාරී ලෙස ක්ෂේත්‍රයේ කටයුතු කරන ආකාරය. ඔවුන්ගේ අපරීක්ෂාකාරිත්වය ඔවුන්ගේ ජනමාධ්‍යවලින් ම විකාශය කරන විට සමාජ මාධ්‍යවලින් තමයි එහි අඩුපාඩු පෙන්වා දුන්නේ. ඒ විවේචන නිසා ඔවුන් වැරදි නිවැරදි කරගත්තා.
වසංගත තත්වයන් තුළ වැඩ කරන ජනමාධ්‍යකරුවන්ට ප්‍රයෝජනවත් විය හැකි උපදෙස් මාලාවක් ජාත්‍යන්තර ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ සම්මේලනය හෙවත් International Federation of Journalists විසින් පසුගියදා නිකුත් කළා. එහි ඇතැම් කරුණු ලංකාවේ ජනමාධ්‍යකරුවන්ටත් වැදගත්.
වසංගත හමුවේ ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ ආරක්ෂාවෙහි තල කීපයක් තිබෙනවා. පළමුව, සේවා ස්ථානයේ ආරක්ෂාව පිළිබඳ සලකා බලමු. මෙහිදී ජනමාධ්‍ය සේවායෝජකයන් කොරෝනා වයිරස වසංගත තත්වය සෞඛ්‍ය සහ ආරක්ෂණ අර්බුදයක් ලෙස සැලකිය යුතු අතර තමන්ගේ කාර්ය මණ්ඩලයට සැලකීමේ වගකීම සපිරිය යුතුයි.
ජනමාධ්‍යවේදීන් සහ වෙනත් මාධ්‍ය වෘත්තිකයන් මෙන් ම ඔවුන්ගේ සංවිධාන ද තමන් සහ අනෙක් අය කොරෝනා වයිරස් රෝගයෙන් ආරක්ෂා කරගැනීම සඳහා ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ නිර්දේශ සහ උපදෙස් අනුගමනය කළ යුතුයි.
කාර්යාලයේදී වයිරසය ආසාදනය වීමේ අවදානම අවම කරගැනීම සඳහා නිවසේ සිට වැඩ කිරීමේ අවස්ථාව සේවකයන්ට ලබා දීම ගැන බැරූරුම්ව සලකා බැලිය යුතුයි.
ජනමාධ්‍යවේදීන් සහ වෙනත් මාධ්‍ය වෘත්තිකයන් විසින් සෞඛ්‍ය සම්පන්න සේවා තත්වයන් සඳහා ඇති අයිතිය ඉල්ලා සිටිය යුතුයි. කොරෝනා වයිරසය ආසාදනය වීමේ තර්ජනයක් ඇති විටදී සේවා ස්ථානයට වැඩ සඳහා නොපැමිණිය යුතුයි.
කාර්යාල අවකාශය සහ උපකරණ නිරතුරුව පිරිසිදු කළ යුතුයි. විශේෂයෙන් ම කාර්ය මණ්ඩල විසින් හවුලේ පාවිච්චි කරන ඒවා ගැන සැලකිලිමත් විය යුතුයි.
ජනමාධ්‍යකරුවන් මුහුණ දෙන දෙවන බරපතලම අභියෝගය වන්නේ ගමන් බිමන් යාමයි. මාධ්‍යවේදීන්ගේ ගමන් බිමන් සම්බන්ධයෙන් තීරණ ගැනීමේදී එක් එක් මාධ්‍යකරුවාගේ සෞඛ්‍ය තත්වය, ශාරීරික යෝග්‍යතාව ආදිය ගැන ආයතන තුළ අවංක සංවාදයක් තිබීම වැදගත්. දේශීයව හා රටින් පිටට ගමන් යා යුතු වන ජනමාධ්‍යවේදීන් සහ වෙනත් මාධ්‍ය සේවකයන් එම ගමන් බිමන් ඉතා පරිස්සමින් සැලසුම් කරගත යුතුයි.
ලංකා යනු පුවත්පතක්. ලංකාවේ පුවත්පත් බෙදාහැරීම සිදු වන ආකාරය අනුව, පුවත්පත් මගින් කොරෝනා ආසාදනය පැතිරීම බැහැර කරන්නට බැහැ. ඒ නිසා මේ දිනවල පුවත්පත් මුද්‍රණය වීම නතර කර තිබීම හොඳ දෙයක්. ඒත්, රූපවාහිනිය ළඟට ලංකාවේ ඊළඟට ජනප්‍රියම ජනමාධ්‍යය පුවත්පත ලෙස සැලකිය හැකියි. මේ දෙක එකිනෙකට සපුරා වෙනස් මාධ්‍ය දෙකක්. ඒ නිසා එකක අඩුව අනෙකෙන් ඌනපූරණය වෙන්නෙ නැහැ. විද්‍යුත් පුවත්පතක් නිකුත් කිරීමෙන් මුද්‍රිත පුවත්පතක අඩුපාඩුව පියවෙන්නේ නැති වුණත්, පුවත්පත පළ නොකර ඉන්නවාට වඩා එය හොඳයි.
තම සෞඛ්‍යයට සහ ජීවිතයට කොරෝනා වයිරසය විසින් තර්ජනයක් ඇති විට, කොරෝනා වයිරසය සම්බන්ධ ඕනෑම ජාතික හෝ ජාත්‍යන්තර වාර්තා කිරීමේ පැවරුමක්, සිය රැකියාවට අවදානමක් නොමැතිව ප්‍රතික්ෂේප කිරීමේ අයිතිය මාධ්‍ය වෘත්තිකයන්ට තිබෙනවා.
අත්වැසුම්, දෑත් පවිත්‍රකාරක වැනි ඇතැම් පෞද්ගලික සනීපාරක්ෂක ද්‍රව්‍ය සේවා කටයුතුවලදී අවශ්‍ය විය හැකියි. ඒවා ගමන පිටත් වීමට පෙර සපයා ගත යුතුයි.
වර්තමාන කොවිඩ්-19 වසංගතය ගැන වාර්තා කරන විට එය ඉතා පරිස්සමෙන් කළ යුතු වෙනවා. ලංකාවේ විද්‍යුත් ජනමාධ්‍ය තවමත් මේ පරිස්සම ගැන සැලකිලිමත් බවක් පෙනෙන්නේ නැහැ. ක්ෂේත්‍රයේදී පමණක් නොවෙයි, මැදිරි වැඩසටහන්වලදීත් ආරක්ෂාව ඉතා වැදගත්. කොවිඩ්-19 වයිරසයට නිරාවරණය වූ රාගම රෝහලේ විශේෂඥ වෛද්‍යවරයා එසේ නිරාවරණය වීමෙන් පසු ජාතික රූපවාහිනියේ වැඩසටහනකට පවා සහභාගි වී තිබුණා. අඩු තරමේ මේකප් කරන ශිල්පියාට හෝ ස්වයං නිරෝධායනයට යොමු වන්නට සිදු වුණා. මැදිරි වැඩසටහන් සඳහා පුද්ගලයන් කැඳවීම ඉතා පරිස්සමෙන් කළ යුතු දෙයක්. නැතිනම් ජනමාධ්‍ය සේවකයන්ගේ ජීවිත දැඩි අවදානමකට ලක් විය හැකියි.
වසංගත පාලන ක්‍රියාමාර්ග නිසා ඉදිරි කාලයේදී සමාජ කැළඹීම් අපේක්ෂා කළ හැකියි. එවැනි තත්වයන් තුළ වාර්තාකරණය සඳහා මහජනයා මැදට යන විට කොවිඩ්-19ට නිරාවරණය වන්නට තිබෙන ඉඩකඩ ගැන ජනමාධ්‍යවේදීන් හොඳින් දැනුවත්ව සිටීම අත්‍යවශ්‍යයි.
කෙටි දැනුම් දීමකින් දේශීය ගමන් බිමන් සීමා කිරීම වැනි මහජන සෞඛ්‍ය ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳව පොදු නිවේදන දැනගැනීම සඳහා ප්‍රාදේශීය ප්‍රවෘත්ති නිරීක්ෂණය කිරීම වැදගත් වන බව ජාත්‍යන්තර ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ සම්මේලනය පෙන්වා දෙනවා. එසේම, ජනමාධ්‍යවේදීන් ඇතැම් ප්‍රදේශවලට ප්‍රවේශය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම, මාධ්‍යවේදීභාවය පිළිනොගැනීම, ඉවත් කිරීම මෙන් ම, වීඩියෝ හා ඕඩියෝ දත්ත විනාශ කිරීම වැනි වාර්තා කිරීම මත පනවන වැඩිදුර සම්බාධක ද තිබිය හැකියි. ප්‍රායෝගිකව හැකි ඉක්මණින් වීඩියෝ සහ ඕඩියෝ දත්ත ප්‍රවෘත්ති මැදිරි වෙත යවා අමතර පිටපත් තබාගත යුතුයි.
සමස්තයක් ලෙස, ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ ජීවිත රක්ෂණය මෙහිදී ඉතා වැදගත් වෙනවා. මේ සියල්ල මැද අමතක නොකළ යුතු පිරිසක් තමයි නිදහස් මාධ්‍යවේදීන් සහ ප්‍රාදේශීය ජනමාධ්‍යකරුවන්. අර්බුද තත්වයන් තුළදී ඔවුන්ට ද දෛනික වැඩ කරන කම්කරුවන්ට වගේ ම ආදායම් අහිමි වී යා හැකියි. ඔවුන් වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම කර්තෘ මණ්ඩල මාධ්‍යවේදීන්ගේ සහ මාධ්‍ය සංවිධානවලත් වගකීමක්.

COVID-19 AND THE JOURNALIST

Ajith Perakum Jayasinghe

This is the translation of a column I write to the Sinhala language Lanka newspaper. Publishing an electronic version of Lanka newspaper is commendable because the newspapers have a specific duty even amidst the epidemic outbreaks.
Translations by Creative Content Consultants
In addition to reporting accurate information about the pandemic, the newspapers must look into the lapses in health and other essential services, livelihoods, food security, energy requirements, medical supplies, clothing, transportation, communication, mass media, cultural affairs, sexual and psychosocial needs. In a nutshell, the journalists must work even under Covid-19 pandemic.
However, they must also protect their professional colleagues, family members and the community from the epidemy. We observed recently, how recklessly some journalists of popular TV channels of Sri Lanka reported from the field. Fortunately, they corrected themselves after social media criticism.
According to the way the newspaper industry is maintained in Sri Lanka, we cannot rule out the probability of the newspapers helping to the spread of the virus. In this backdrop, it is good the printing of newspapers have been suspended amidst the indefinite curfew in the Western Province where the capital city is located. However, the newspaper is the most popular mass media next to the television and the latter cannot substitute the newspaper. Although an e-paper cannot replace the printed newspaper, publishing an e-paper is better than not publishing.
International Federation of Journalists recently issued an advisory that can be useful to the journalists who work under epidemic outbreaks. They can be useful for the Sri Lankan journalists too.
The security of the journalists before pandemics has several layers. Let us first consider health in the workplace. The advisory says that the media employers should consider coronavirus outbreak as a health and safety crisis and fulfil their duty of care towards their staff.
Journalists and other media professionals, as well as their organizations, should follow the recommendations and advice for the public issued by the World Health Organization (WHO).
To this end, serious consideration should be given to working from home so as to reduce the risks of contracting the virus at the office.
Journalists and other media professionals should claim their right to work in healthy conditions and not to come to their work when there is a risk of coronavirus contamination.
Office equipment and space should be regularly cleaned, in particular when they are shared by staff.
Travelling in this crisis can be a cause of concern to media professionals. There should, therefore, be a frank discussion about the need to travel and medical advice sought based on the traveller’s fitness and their health condition. Journalists and other media workers, who must travel abroad, need to plan carefully.
Media professionals have a right to decline, without any risk to their employment, any coronavirus related national or international assignment when it represents a real danger for their health and life.
Some personal protection items such as gloves and hand sanitizers may be necessary during the assignment and these should be secured before the travelling.
Reporting on the present Covid-19 outbreak must be carried out very cautiously. We do not see the electronic media of Sri Lanka still following the strictest precautions. Safety is crucial not only in field coverage but also in terms of studio programmes. For example, a specialist doctor who was found exposed to Covid-19 had participated in a television health programme in national television Sri Lanka Rupavahini Corporation. At least the make-up artist had to be sent for self-quarantine. Calling for health and other field professionals for studio programmes must be carried out with extreme precautions to prevent the media workers are exposed to the virus.
Epidemic control measures can perhaps cause social unrest in the future and when covering such incidents, the journalists must be well aware of the danger to their health.
International Federation of Journalists explains that it is important for the media personnel to monitor local news for public announcements on public health measures such as restriction on local travelling which can be restricted on short notice.  Accordingly, there may also be further restrictions on reporting with journalists targeted with denial of access to areas, of accreditation or withdraw thereof as well as attempts to destroy footage and recording. The journalists should prepare backups by sending a copy of the recording and footage to their newsroom as soon as practicable possible.
In general, life insurance is very important for journalists.  The editorial staff of the media organizations and the unions and associations of the journalists must advocate for the support for freelance journalists and the provincial correspondents whose income sources can be affected by this epidemic outbreak as of with other daily paid workers and small industries.

கோவிட் -19 உம் ஊடகவியலாளரும்

அஜித் பெரகும் ஜெயசிங்க

இது சிங்கள மொழி லங்கா பத்திரிகைக்கு நான் எழுதுகின்ற ஒரு கட்டுரையின் மொழிபெயர்ப்பு. லங்கா பத்திரிகை தனது இலத்திரனியல் பதிப்பை வெளியிடுவது பாராட்டத்தக்கது, ஏனெனில் தொற்றுநோய் அச்சுறுத்தல்களுக்கு மத்தியிலும் பத்திரிகைகள் ஒரு குறிப்பிட்ட பொறுப்பைக் கொண்டுள்ளன.
Translations by Creative Content Consultants
உலக அளவில் பரவி வரும் தொற்றுநோய் பற்றிய துல்லியமான தகவல்களைப் வழங்குவதோடு மட்டுமல்லாமல், சுகாதார மற்றும் பிற அத்தியாவசிய சேவைகள், வாழ்வாதாரங்கள், உணவுப் பாதுகாப்பு, எரிசக்தி தேவைகள், மருந்து பொருட்கள் விநியோகம், ஆடை, போக்குவரத்து, தகவல் தொடர்பு, வெகுஜன ஊடகங்கள், கலாச்சார விவகாரங்கள், பாலியல் மற்றும் உளவியல் தொடர்பான தேவைகள் போன்றவற்றை பத்திரிகைகள் கவனிக்க வேண்டும்.  சுருக்கமாக குறிப்பிடுகையில், பத்திரிகையாளர்கள் கோவிட் -19 தொற்றுநோய் பரவுகையின் கீழ் கூட பொறுப்புடன் பணியாற்ற வேண்டும்.
இருப்பினும், அவர்கள் தங்களுடன் பணியாற்றும் சகபாடிகள், குடும்ப உறுப்பினர்கள் மற்றும் சமூகத்தை தொற்று நோயிலிருந்து பாதுகாக்க வேண்டும். இலங்கையின் பிரபலமான தொலைக்காட்சிகளின் சில ஊடகவியலாளர்கள் எவ்வளவு அஜாக்கிரதையான முறையில் களத்தில் இருந்து தகவல் சேகரித்தனர் என்பதை நாங்கள் சமீபத்தில் கவனித்தோம். அதிர்ஷ்டவசமாக, சமூக ஊடக விமர்சனங்களுக்குப் பிறகு அவர்கள் தங்களைத் திருத்திக் கொண்டனர்.
இலங்கையில் பத்திரிகை தொழில் நடாத்தப்படும் முறைக்கேற்ப, விநியோகிக்கப்படும் பத்திரிகைகள் மூலம்  வைரஸ் தொற்று பரவுவதற்கான சாத்தியக்கூறுகளை நாம் நிராகரிக்க முடியாது. இவ்வாறான பின்னணியில், தலைநகரம் அமைந்துள்ள மேற்கு மாகாணத்தில் கால வரையற்ற ஊரடங்கு உத்தரவின் மத்தியில் செய்தித்தாள்கள் அச்சிடுதல் நிறுத்தப்பட்டுள்ளது நல்லது. இருப்பினும், பத்திரிகைகள் தொலைக்காட்சிக்கு அடுத்தபடியாக மிகவும் பிரபலமான வெகுஜன ஊடகமாகும் என்பதுடன் பத்திரிகைகள் ஈடு செய்யபட முடியாவை. ஒரு இலத்திரனியல் செய்தித்தாள் பதிப்பானது அச்சிடப்பட்ட செய்தித்தாள் பதிப்பை பிரதியிட முடியாததாக இருந்த போதிலும், பதிப்பை வெளியிடுவதை நிறுத்துவதிலும் பார்க்க இலத்திரனியல் பதிப்பை வெளியிடுவது சிறந்ததாகும்.
தொற்றுநோய் பரவலின் மத்தியில் பணி புரியும் ஊடகவியலாளர்களுக்கு பயனுள்ளதாக இருக்கும் ஒரு ஆலோசனையை சர்வதேச ஊடகவியலாளர்கள் கூட்டமைப்பு சமீபத்தில் வெளியிட்டது. அவை இலங்கை ஊடகவியலாளர்களுக்கும் பயனுள்ளதாக இருக்கும்.
உலகளாவிய தொற்றுநோய் பரவலுக்கு முன்னர் பத்திரிகையாளர்களின் பாதுகாப்பு பல அடுக்குகளைக் கொண்டுள்ளது. முதலில் பணியிடத்தில் ஆரோக்கியத்தை கருத்தில் கொள்வோம். ஊடக தொழில் வழங்குனர்கள் கொரோனா வைரஸ் பரவலை ஒரு சுகாதார மற்றும் பாதுகாப்பு நெருக்கடி என்று கருதி, தங்கள் ஊழியர்களைப் பராமரிக்கும் கடமையை நிறைவேற்ற வேண்டும் என்று ஆலோனை கூறப்படுகின்றது.
உலக சுகாதார அமைப்பு (WHO) வழங்கிய பொதுமக்களுக்கான சுகாதார பரிந்துரைகளையும் ஆலோசனைகளையும் பத்திரிகையாளர்கள் மற்றும் பிற ஊடகவியலாளர்கள் மற்றும் அவர்களது அமைப்புகளும் பின்பற்ற வேண்டும்.
இந்த நோக்கத்திற்காக, அலுவலகத்தில் வைரஸ் பாதிப்பு ஏற்படும் அபாயங்களைக் குறைக்க வீட்டிலிருந்து வேலை செய்வதில் தீவிர கவனம் செலுத்தப்பட வேண்டும்.
பத்திரிகையாளர்கள் மற்றும் ஊடகவியலாளர்கள் ஆரோக்கியமான நிலையில் பணியாற்றுவதற்கான உரிமையை கோர வேண்டும், மேலும் தாங்கள் கொரோனா வைரசுக்கு தொடர்புறும் அபாயம் இருக்கும் போது  வேலைக்கு செல்லக் கூடாது.
அலுவலக உபகரணங்கள் மற்றும் இடம் குறிப்பாக அவை ஊழியர்களால் பகிரப்படும் போது  தொடர்ந்து சுத்தம் செய்யப்பட வேண்டும்.
இந்த நெருக்கடியான நிலையில் பயணம் செய்வது ஊடக துறையினருக்கு பாதிப்பு தருவதால் பயணத்தின் அவசியம் மற்றும் பயணிப்பவரின் உடற் தகுதி மற்றும் அவர்களின் உடலியல் சுகாதார நிலை ஆகியவற்றின் அடிப்படையில் கோரப்படும் மருத்துவ ஆலோசனைகள் குறித்து வெளிப்படையான கலந்துரையாடல் இருக்க வேண்டும். வெளிநாட்டிற்குச் செல்ல வேண்டிய பத்திரிகையாளர்கள் மற்றும் பிற ஊடகத் துறையினர் கவனமாகத் திட்டமிட வேண்டும்.
ஊடக துறையினர்கள் தங்கள் தொழில் இருப்புக்கு எந்த வித ஆபத்தும் இல்லாமல், எந்தவொரு கொரோனா வைரஸ் தொடர்பான தேசிய அல்லது சர்வதேச செயற்பாட்டையும் அவர்களின் உடல் நலம் மற்றும் வாழ்க்கைக்கு ஒரு உண்மையான ஆபத்தை பிரதிபலிக்கும் போது நிராகரிக்க உரிமை உண்டு.
கையுறைகள் மற்றும் தொற்றுநீக்கிகள் போன்ற சில தனிப்பட்ட பாதுகாப்பு பொருட்கள் வேலையின் போது அவசியமாக இருக்கலாம், மேலும் இவை பயணத்திற்கு முன் பாதுகாப்பதற்காக எடுத்துச் செல்லப்பட வேண்டும்.
கோவிட் -19 பாதிப்பின் தற்போதைய நிலமைகள் குறித்த அறிக்கை மிகவும் எச்சரிக்கையுடன் மேற்கொள்ளப்பட வேண்டும். இலங்கையின் இலத்திரனியல்  ஊடகங்கள் இன்னும் கடுமையான முன்னெச்சரிக்கை நடவடிக்கைகளை பின்பற்றுவதை நாம் காணவில்லை. தகவல் சேகரிக்கும் களத்தில் மட்டுமல்லாது, ஸ்டுடியோ நிகழ்ச்சிகளிலும் பாதுகாப்பு முக்கியமானது. உதாரணமாக, கோவிட் -19 தொற்றுக்குட்பட்ட ஒரு சிறப்பு மருத்துவர் இலங்கை தேசிய தொலைக்காட்சி நிறுவனமாகிய ரூபாவாஹினி கூட்டுத்தாபனத்தின் ஒரு தொலைக்காட்சி சுகாதார நிகழ்ச்சியில் பங்கேற்றார். இதனால் குறைந்த பட்சம் ஒப்பனையாரை கூட  சுய தனிமைப்படுத்தலுக்கு அனுப்ப வேண்டியிருந்தது. ஊடகத் தொழிலாளர்கள் வைரஸ் தொற்றால் பாதிக்கப்படுவதைத் தடுக்க சுகாதாரத் துறை மற்றும் பிற துறை  வல்லுநர்களை ஸ்டுடியோ நிகழ்ச்சிகளுக்கு அழைப்பது தீவிர முன்னெச்சரிக்கையுடன் மேற்கொள்ளப்பட வேண்டும்.
தொற்றுநோய் கட்டுப்பாட்டு நடவடிக்கைகள் அநேகமாக எதிர்காலத்தில் சமூக அமைதியின்மையை ஏற்படுத்தக்கூடும், மேலும் இது போன்ற சம்பவங்களை பற்றி அறிக்கையிடும் போது, ​​ஊடகவியலாளர்கள் அதன் மூலம் ஏற்படும் ஆபத்து குறித்து நன்கு அறிந்திருக்க வேண்டும்
குறுகிய காலத்தில் வெளியிடப்படும் ​பிரதேச ரீதியான  பயண கட்டுப்பாடு போன்ற பொது சுகாதார நடவடிக்கைகளுக்கான குறித்த   பொது   அறிவிப்புக்களை உள்ளூர் செய்திகளை சேகரிக்க செல்லும்  ஊடகவியலாளர்கள் கண்காணிப்பது முக்கியம் என்று சர்வதேச ஊடகவியலாளர்கள் கூட்டமைப்பு குறிப்பிடுகிறது. அதன் பிரகாரம், அவை ஊடகவியலாளர்களை​ குறிப்பிட்ட பிரதேசங்களுக்குள் உட்செல்வதற்கான மறுப்பு, அங்கீகாரம் அல்லது அதனை மீளெடுத்தல் அத்துடன் காட்சிகளையும் பதிவுகளையும் அழிக்க முயற்சித்தல் போன்ற செயற்பாடுகள் தகவல்களை  அறிக்கைப்படுத்துவதை மேலும் கட்டுப்படுத்துவதாக கூட இருக்கலாம். பத்திரிகையாளர்கள் பதிவு செய்த செய்தி காட்சிகளின் நகலை நடைமுறைக்கு பொருத்தமான வகையில் கூடிய விரைவில் தங்கள் ​ செய்தி அறைக்கு அனுப்புவதன் மூலம் காப்புப் பிரதிகளைத் தயாரிக்க வேண்டும்.
பொதுவாக, பத்திரிகையாளர்களுக்கு ஆயுள் காப்புறுதி மிகவும் முக்கியமானது. மற்றைய அன்றாட ஊதியம் பெறும் தொழிலாளர்கள் மற்றும் சிறு தொழில்களைப் போலவே இந்த தொற்றுநோய் பரவும் சந்தர்ப்பங்களில் ஊடகவியலாளர்களின் வருமானம் பாதிக்கப்படுவதனால் ஊடக நிறுவனங்களின் ஆசிரியர்கள் மற்றும் ஊடகவியலாளர்களின் தொழிற்சங்கங்கள் சுயாதீன பத்திரிகையாளர்கள் மற்றும் மாகாண நிருபர்களுக்கு ஆதரவளிக்க வேண்டும்.

ඇඳිරි නීති, ලොක්ඩවුන් සාර්ථක ද? කොරෝනා මර්දනයේ අප කොතැන ද?

ඡායාරූපය මීගමුව රෝහලේදී මිය ගිය දෙවන කොවිඩ්-19 රෝගියා හට නොදැන නිරාවරණය වූ හෙදියන් පිරිසක් නිරෝධායනයට යාමට පෙර ගත් එකකි. උපුටා ගත්තේ ෆේස්බුක් වෙතිනි. සෞඛ්‍ය සේවකයන් වෙනුවෙන් වෙන් වූ නිරෝධායන මධ්‍යස්ථාන පිහිටුවීමට ඒ වන විටත් රජය පියවර ගෙන තිබුණේ නැත.

Translations by Creative Content Consultants
ශ්‍රී ලංකාව කොරෝනා නිවාරණය හා මර්දනය සම්බන්ධයෙන් අනුගමනය කරමින් සිටින ප්‍රවේශය කෙතරම් දුරට සාර්ථක ද යන්න තවමත් පැහැදිලි නැතත්, එය අති සාර්ථක යයි පම්පෝරි ගසන්නට හැකි මට්ටමක නැති බව නම් පෙනේ. කෙසේ වෙතත්, රජයේ වැඩසටහනට පූර්ණ සහයෝගය දෙන ගමන් ම නිරීක්ෂණ කිහිපයක් ඉදිරිපත් කරමි.
මෙම අර්බුදයේ දිග, පළල, ගැඹුර ගැන අවබෝධයක් ආණ්ඩුවට හෝ ජනාධිපතිවරයාට මුල පටන් ම තිබුණා ද යන්න සැක සහිත ය. කොරෝනා දොරට තට්ටු කරමින් සිටියදී පාර්ලිමේන්තුව කල් ඇතුව විසුරුවා හැරියේ එක්කෝ දේශපාලන අපරිණතකමට ය. නැතිනම්, අවස්ථාවෙන් ප්‍රයෝජන ගෙන ඒකාධිපතිවාදයක් ගොඩනගා ගැනීමේ තීක්ෂණ බුද්ධියෙනි. මේ දෙක ම හොඳ නැත.
ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ තීක්ෂණ බුද්ධියක් ඇති නායකයකු ලෙස සැලකුවහොත්, ඔහු අනුගමනය කළේ දෙවෙනි පියවර යයි සිතන්නට පුළුවන. ඒ අනුව, ඔහු කොරෝනා මර්දන කාර්ය සාධන බලකායේ නායකත්වයට සිය සමීපතමයකු වන හමුදාපතිවරයා ද, අත්‍යවශ්‍ය සේවා කාර්ය සාධන බලකායට සිය සොහොයුරු බැසිල් රාජපක්ෂ ද පත්කර ගත්තේ ය. අග්‍රාමාත්‍යවරයා ඇතුළු ඇමති මණ්ඩලය පවා මෙහිදී බොහෝ දුරට පසුබස්වා තිබෙනු දැකිය හැකි ය.
තනි අතින් සියල්ල හැසිරවිය හැකි යයි ජනාධිපතිවරයා සිතන බව පෙනේ. ඔහුට ඕනෑ නම් පාර්ලිමේන්තුව කැඳවිය හැකි වුණත්, ඔහු කැමති බව පෙනෙන්නේ පාර්ලිමේන්තුව පමණක් නොව කැබිනට් මණ්ඩලය පවා නොමැතිව වැඩ කිරීමට බව ය. මෙවැනි අවස්ථාවකදී අඩු තරමේ ලක්ෂ 14ක් වන රජයේ සේවකයන්ගේ හෝ සහාය ලබාගන්නට වැඩපිළිවෙලක් සකසා ගන්නවා නම් කොවිඩ්-19 මර්දනය තරමක් හෝ පහසු විය හැකි ය. මෙම දැවැන්ත රාජ්‍ය යන්ත්‍රයට කළ හැකි කාර්යභාරය අති විශාල ය. ඒ සඳහා ඔවුන් විශ්වාස කර බලමුළු ගැන්විය යුතු ය. පඩි පිට අනිවාර්ය නිවාඩු යැවීම අත්‍යවශ්‍ය නැත.
මේ අතර, මෙම වැඩසටහනෙහි දක්නට ලැබුණු මූලික ලක්ෂණයක් වන්නේ කාර්ය සාධන බලකායේ නායකයන් තත්වය පාලනය කරගැනීම සම්බන්ධයෙන් අධි විශ්වාසයකින් ප්‍රකාශ නිකුත් කිරීමයි. උදාහරණයක් ලෙස, හමුදාපතිවරයා බොහෝ විට ප්‍රකාශ කළ දෙයක් වන්නේ ලංකාවට කොරෝනා මර්දනය සම්බන්ධයෙන් සිංගප්පූරුවට පවා ඉදිරියෙන් සිටිය හැකි බවයි. එය එසේම වේවා යි අපි ද ප්‍රාර්ථනා කරන්නෙමු.
ලංකාවේ කොරෝනා මර්දන වැඩසටහන පිළිබඳ ප්‍රශංසා කිරීම් ගැන ආණ්ඩු හිතවාදීහු උවමනාවට වඩා උදම් වී සිටිති. උදාහරණයක් ලෙස බ්‍රිතාන්‍ය සංචාරකයකු ලංකාව හා බ්‍රිතාන්‍යය සංසන්දනය කරමින් මාධ්‍යයකට කරන ලද ප්‍රකාශයකින් පවා උදම් වනු දක්නට ලැබිණි. එය හුදෙක් තනි පුද්ගලයකුගේ අපරිණත බාහිර නිරීක්ෂණයක් පමණක් බව අමතක විය.
එහෙත්, පෙනෙන්නට තිබෙන තත්වය එතරම් සුන්දර නැත. විදේශ රටවල සිට පැමිණි ඇතැම් පුද්ගලයන් නිරෝධායනය මගහරිමින් තවමත් කට්ටි පනිමින් සිටිති. ආසාදිතයන් විශාල වශයෙන් රෝගය බෝ කරමින් සිටිති. ඇතැම් රෝගීන් කරුණු සඟවා රෝහල්ගත වී රෝහල් කාර්ය මණ්ඩල පවා අමාරුවේ දමති.
ඇඳිරි නීති සම්පූර්ණයෙන් ම සාර්ථක නැත. පැය කීපයකට ඇඳිරි නීතිය ඉවත් කළ සැණින් ජනයා ණය, ආහාර, බෙහෙත් ආදිය ලබාගැනීම සඳහා රැස්කති. බොහෝ තැන්වල මීටරේ පරතරය ප්‍රායෝගිකව පවත්වා ගැනීමට හැකියාවක් නැත.
අඛණ්ඩව ඇඳිරි නීතිය ක්‍රියාත්මක වන බස්නාහිර පළාතේ හෝ අත්‍යවශ්‍ය ආහාර, බෙහෙත් ආදිය බෙදාහැරීම සඳහා හරිහමන් වැඩපිළිවෙලක් ක්‍රියාත්මක වන්නේ නැත. එළවළු ගොවීන්ට තම නිෂ්පාදන විකුණාගත නොහැකිව සිටියදී පාරිභෝගිකයන්ට කන්නට නැත. වෙළඳපොළේ එළවළු ගිනි ගණන් ය. ආණ්ඩුවේ ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳ තිබෙන අවිනිශ්චිතභාවය නිසා වෙළඳපොළ කඩා වැටී තිබේ. බැසිල් රාජපක්ෂගේ කාර්ය සාධන බලකායට විකල්ප ඇති බවක් නොපෙනේ.
දවස පුරාම වෛද්‍යවරුන්, හමුදාපතිවරයා, පොලිස් නිලධාරින් ආදීන් රූපවාහිනියෙන් කෙළවරක් නැතුව කොරෝනා ගැන කතා කළත්, මහජනතවාට එම පණිවුඩ නිවැරදිව සන්නිවේදනය වී තිබෙන බවක් නොපෙනේ. එසේ සන්නිවේදනය වූවත්, මහජනතාවගේ චර්යාවන් වෙනස් කිරීම එතරම් පහසු නැති බව ද පෙනේ. චර්යාවන් වෙනස් කිරීමෙහි ලා ආර්ථික තත්වය ද වැදගත් ය.
සමෘද්ධි හිමිකම්ලාභී පවුල් 1,798,655ක් සහ පොරොත්තු ලේඛනගත පවුල් 600,339ක් ද,
වැඩිහිටි දීමනාලාභී 416,764 දෙනා සහ වැඩිහිටියන් ලෙස හඳුනාගනු ලැබ, පොරොත්තු ලේඛනගතව සිටින 142,345ක් ද, ආබාධිත දීමනාලාභී 84,071ක් සහ ආබාධිත ලෙස හඳුනාගනු ලැබ, පොරොත්තු ලේඛනයේ සිටින 35,229ක් ද, වකුගඩු රෝගී දිමනාලාභී 25,320ක් සහ පොරොත්තු ලේඛනයේ සිටින 13,850ක්  ද සිටින සංදර්භයක් තුළ ලංකාවේ දරිද්‍රතාවේ මට්ටම සිතාගත හැකි ය. මෙම පිරිසටත්, ගොවි රක්ෂණ යෝජනා ක්‍රමය යටතේ ලියාපදිංචි 160,675ක් වන පිරිසටත් රු. 5,000ක දීමනාවක් ලබා දීමට රජය තීරණය කර තිබේ.    
කොරෝනා මෙහෙයුමෙහි ඉදිරි පෙළ බලකාය වන සෞඛ්‍ය සේවකයන්ගේ මූලික ගැටලු පවා විසඳීමට සෞඛ්‍ය බලධාරීන් කටයුතු කර නැත. ඔවුන්ගේ ප්‍රවාහනය තවමත් නිසි ප්‍රමිතියකින් සැපයීමට රජය අසමත් වී තිබේ. එසේ වන්නේ රජය සතු ලංගම නම් බස් කොම්පැනියක සේවකයන් වැටුප් සහිතව නිවෙස්වල සිටින අතරතුර වීම අකාර්යක්ෂමතාව කෙතරම් ද යන්නට නිදසුනකි. වැඩිම අවදානමට ලක් වන පිරිස වන සෞඛ්‍ය සේවකයන් නිරෝධායනය කිරීම සඳහා ස්ථාන හෝ සකසා නැත. ඔවුන්ට අත්‍යවශ්‍ය භාණ්ඩ හා සේවා ලබාගැනීමට හෝ රජයෙන් වැඩපිළිවෙලක් සකසා නැත.
අඩුපාඩු එමට ය.  එහෙත්, මේ රටේ ජනතාව ඒවා දරාගෙන සිටිති. හඳුනාගත් ප්‍රදේශ ලොක්ඩවුන් කිරීම හෙවත් ඇවිරීම කෙසේ වෙතත්, පොදු ඇඳිරි නීති නම් සාර්ථක බවක් නොපෙනේ. එදිනෙදා ජීවනෝපාය අහිමි වූ වැඩකරන ජනයාගේ සාගින්න කොරෝනා බියට වඩා භයානක නැග එමින් තිබෙන බව ආණ්ඩුවට පෙනෙනවාදැයි අපි නොදනිමු.
ආණ්ඩුව පවත්නා තත්වය ගැන යම් සමාලෝචනයක් කරනවාදැයි අපි නොදනිමු. මේ මොහොතේ ආණ්ඩුවේ සම්පූර්ණ මෙහෙයුව කොරෝනා මර්දනය වන බැවින් ආණ්ඩුව ලෙස සැලකිය හැකි කොරෝනා සම්බන්ධ කාර්ය සාධන බලකායන්ගේ කවුරු ඉන්නවාදැයි අපි නොදනිමු. සෑම පැත්තක් ම තුලනාත්මකව විග්‍රහ කරගත හැකි මානව සම්පත්වලින් ඒවා පෝෂණය කරගත යුතු යයි අපට සිතේ.
කොවිඩ්-19 වසංගත තර්ජනය හමුවේ ලංකාවට යම් දැක්මක් තිබේ ද යන්න ද සිතා බැලිය යුතුව තිබේ.

2020-03-30

කොරෝනා ආර්ථික අර්බුදය නිසා ජර්මානු මුදල් ඇමතිවරයෙකු දිවි නසාගෙන

කොරෝනා වයිරසය හේතුවෙන් ඇති වන ආරථික කඩාවැටීම හැසිරවීමේ දුෂ්කරතාව හමුවේ ආතතියට පත් ජර්මනියේ හෙස රාජ්‍යයේ මුදල් අමාත්‍ය තෝමස් ෂීෆර් සියදිවි නසාගෙන ඇත.
Translations by Creative Content Consultants
පනස් හතර හැවිරිදි දෙදරු පියකු වන මෙම ඇමතිවරයා හෙස රාජ්‍යයේ ෆ්‍රැන්ක්ෆර්ට් නුවර ආසන්නයේ දුම්රිය මාර්ගයක සියදිවි නසාගෙන සිටියදී ඔහුගේ සිරුර පසුගිය සෙනසුරාදා හමු වී තිබේ. ෆ්‍රැන්ක්ෆර්ට් යනු ජර්මනියේ මුල්‍ය අගනුවර වන අතර ඩොයිෂ් බෑන්ක්, කොමර්ස්බෑන්ක් මෙන් ම යුරෝපීය මහ බැංකුවේ ද මූලස්ථාන පිහිටා තිබෙන්නේ එහි ය.
හෙස රාජ්‍යයේ ආණ්ඩුකාරවරයා පැවසුවේ කොරෝනා වයිරසය හේතුවෙන් මහජනතාවට අවශ්‍ය වන මුල්‍යමය සහයෝගය සැපයීමට දුෂ්කර වීම පිළිබඳව ඇමතිවරයා දැඩි ලෙස ශෝකයට පත්ව සිටි බවයි.
මෙම ඇමතිවරයා අවුරුදු දහයක් මෙම තනතුර දරා පළපුරුදු අයෙකි. ඔහු ජර්මනියේ චාන්සලර්වරිය වන ඇන්ජෙලා මර්කල් නියෝජනය කරන මධ්‍යම දක්ෂිණාංශික දේශපාලන පක්ෂයක් වන ක්‍රිස්තියානි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සංගමයේ සාමාජිකයෙකි.
කොවිඩ්-19 වසංගතය විසින් ඇති කරනු ලබන අර්බුදය විසින් නිර්මාණය කරනු ලබන මානසික ආතති හුදෙක් රෝගයට පමණක් සීමා නොවන බවට මෙම සිද්ධිය පැහැදිලි උදාහරණයකි. ශ්‍රී ලංකාව වැනි රටවල වගකීම් විරහිත ඇතැම් දේශපාලකයන් කොවිඩ්-19 වසංගතය ඉදිරියේ පවා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණ කැඳවූ අතර, ලොක්ඩවුන් ඇඳිරි නීති නිසා සිර වී සිටින ජනතාවට අත්‍යවශ්‍ය භාණ්ඩ හා සේවා සම්පාදනයේදී පවා දේශපාලනය කරන්නට උත්සාහ කරන බවට සාක්ෂි තිබේ. මේ වන විට ශ්‍රී ලංකාව සම්පූර්ණයෙන් ම පාහේ අවධානය යොමු කර තිබෙන්නේ සෞඛ්‍යමය වශයෙන් කොඩිඩ්-19 වසංගතය මැඩපැවැත්වීමට පමණි. ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික තත්වය මත එය නිවැරදි ය. එහෙත්, කොවිඩ්-19 විසින් ඇති කරනු ලබන ආර්ථික අර්බුදය පිළිබඳ තවම ශ්‍රී ලංකාවට සිතාගැනීමටවත් නොහැකි වී තිබෙන බව දේශපාලකයන්ගේ සහ නිලධාරීන්ගේ චර්යාවන්ගෙන් පෙනේ.

2020-03-28

බෙලි කැපීමේ ඉතිහාසය හා වර්තමානය

අජිත් පැරකුම් ජයසිංහ

හමුදාව බෙලි කැපීමේ ඉතිහාසය දිගු එකකි. කඩුවලින් සටන් කරන සමයේ සතුරකු මැරීමේ පහසුම ක්‍රමය බෙලි කැපීම ය.
Translations by Creative Content Consultants
තුවක්කුවලින් සටන් කරන කාලයේ අද පවා සටනේදී බෙලි කැපීම යොදාගැනීමට සිදු වන අවස්ථා තිබේ.
සටන්වලදී බෙලි කැපීම එකකි. මිනිසුන්ගෙන් පළිගැනීම හෝ සතුට හෝ සඳහා බෙලි කැපීම තවත් එකකි.
පහත පළ වන්නේ මවිසින් ලියා පළ කරන ලද කේපොයින්ට් නවකතාවේ දැක්වෙන එළියකන්ද වධ කඳවුරේ විස්තරයකි. කේපොයින්ට් නවකතාවේ අවසන් පිටපත් කිහිපය මිළ දී ගැනීමට අවශ්‍ය නම් විස්තර මෙතැනින්
එහි එක්තරා රසවත් සාජන්වරයකු සිටියේ ය. දිනපතා හැන්දෑවේ ඔහුගේ කාමරයෙන් මියුරු ගී හඩක් ඇසිණි.
“සාජන් මේ දවස්වල අහන්නෙ රූකාන්තගෙ සිංදු.“ කෝප්‍රල් ගැමුණු මුර සේවයේ සිටි සාමාන්‍ය සෙබළාට කීවේ ය.
“අද ටිකක් දාලා ඉන්නෙ. අන්න ඩාන්ස් කරනවා.“
රූකාන්තගේ ‘සඳ බැස ගිය තැන නෑ – ඉර බැස ගිය තැන නෑ‘ මහ හඬින් වාදනය කරමින් ඔහු නැටුවේ ය.
“කෝප්‍රල් කොහොමද සාජන් මිනිසුන්ව දන ගස්සලා කෙස්සෙන් අල්ලලා පණ පිටින් බර බර ගාලා බෙලි කපන හැටි?“ කෝප්‍රල් ගැමුණු අනෙකාගෙන් ඇසුවේ ය. “හැම කෙනෙකුට ම ඒක කරන්න බැහැ. හරි තැනින් අල්ලලා හරියට කැපුවෙ නැතිනම් එහෙම ලේසියෙන් කපන්න බැහැ.“
“ඒක මාර පිහියක් බං,“ සෙබලා ද කතාවට අනුපාන සැපයුවේ ය. “සාජන් පකිස්තානෙ ට්‍රේනිං ගිහින් එනකොටලු ගෙනාවෙ. හැමදාම දැලි පිහිය වගේ මුව තියනවා. රැවුල වුණත් කපන්න පුළුවන්.”
පහත දැක්වෙන්නේ මවිසින් 2015දී තබන ලද සටහනකි.
2002දී හමුදා පාලනය යටතේ පැවති යාපනය මිරුසුවිල්හිදී වයස අවුරුදු පහක දරුවකු හා අවුරුදු 15ක ළමයකු ඇතුළු දෙමළ සාමාන්‍ය වැසියන් අටදෙනෙකුගේ බෙලි කපා මරා දැමූ බවට චෝදනා ලැබ මරණීය දණ්ඩනයට ලක් වූ ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදාවේ රත්නායක මුදියන්සේලාගේ සුනිල් රත්නායකට අධිකරණය විසින් 2015 ජුනි 25දා මරණ දඬුවම නියම කරන ලදී.
එම ඝාතනය හා සම්බන්ධ නඩු වාර්තා අනුව මෙහි සිදු වී තිබෙන සිද්ධිය මෙසේ ය.
සරණාගතයන් වූ මෙම සිවිල් වැසියන් ඝාතනයට ලක් වන්නේ ඒ වන විට හමුදාව විසින් අධි ආරක්ෂක කලාපයක් බවට පත් කර තිබුණු ඔවුන්ගේ ඉඩකඩම් වෙත ගොස් එහි ගඩා ගෙඩි ආදිය කඩාගෙන ආපසු සරණාගත කඳවුරු වෙත එන්නට සූදානම් වද්දී ය. ඔවුන් මේ අවදානම් ගමන යන්නේ බඩගින්න නිසා බව පැහැදිලි ය.
මෙම ප්‍රදේශ හමුදා පාලනය යටතේ පැවති අතර එහි සිදු වූ දිගු දුර මෙහෙයුමක් නැත. ඒ නිසා දිගු දුර මෙහෙයුම් බලකායක් මේ සමග පටලවා ගැනීම සම්පූර්ණයෙන් ම වැරදි ය. දිගු දුර මෙහෙයුම් කණ්ඩායම්වල සාමාජිකයෝ කිසිවෙක් කිසි කලෙක සිය කටයුතු ගැන කයිවාරු ගසා නැත. ඉතා විධිමත් පුහුණුවක් ලබන ඔවුන් කරන්නේ මිලිටරි කාර්යයකි. ඉතා සැලසුම් සහගත ලෙස ඉලක්ක හඹා යන ඔවුන් අතින් ඝාතන සිදු වන බව ඇත්ත ය. එහෙත් ඒවා යුදමය කාර්යයන් මිස ආසාවට මිනීමැරීමේ මෙවැනි පහත් ක්‍රියා නො වේ. 
මෙම ඝාතනය පිළිබඳ තොරතුරු හෙළිදරව් වන්නේ මරා වැසිකිළි වලකට දැමීම පිණිස හමුදා භට පිරිසක් විසින් රැගෙන යමින් සිටියදී පළා යාමට සමත් වූ මහේෂ්වරන් නමැති දෙමළ සිවිල් වැසියෙක් පසුව ඒ පිළිබඳ රජයට සම්බන්ධ ඊපීඩීපී සංවිධානයට දැනුම් දීම නිසා ය.
පසුව ඊපීඩීපී සංවිධානයේ මැදිහත් වීමෙන් යුද හමුදා පොලිසියේ මෙහෙයවීමෙන් පරීක්ෂණ පැවැත්විණි. සිද්ධිය වූ ස්ථානයට මහේෂ්වරන් රැගෙන ගොස් සිටියදී ඒ අසල ගැවසෙමින් සිටි හමුදා අනුඛණ්ඩයක් දැක ඔවුන් කැඳවා විමර්ශනය කළ අවස්ථාවේ මහේෂ්වරන් එම කණ්ඩායමේ සිටි සුනිල් රත්නායක හඳුනා ගත්තේ ය.
ඔහු සුනිල් රත්නායක හඳුනා ගන්නේ වැසිකිළි වළ අසල සිටි බෙලිකපන්නා ලෙසයි. බෙල්ල කැපීම සඳහා වැසිකිළි වළ අසලට රැගෙන යන විටත් වළ තුළ මිනිසුන් දඟළනු මහේෂ්වරන්ට දැනී තිබේ. සුනිල් රත්නායක දැකීමෙන් මහේෂ්වරන් අතිශය භීතියට පත් වූ බව වාර්තා වේ.
යුද හමුදා පොලිසිය විසින් අත්අඩංගුවට ගන්නා ලද සුනිල් රත්නායක විසින් මළ මිනී වළ දැමූ ස්ථානය පෙන්වන ලද අතර නඩුවේ සෙසු සැකකරුවන් පිළිබඳ තොරතුරු ලබා දුන්නේ ද ඔහු විසිනි. මෙම ඝාතනය වීරෝදාර ක්‍රියාවක් ය කියන අය එය පාවා දීමක් ලෙස සලකනවා ද?
මෙවැනි ඝාතනයක් ඔප්පු කිරීම ඉතා දුෂ්කර ය. දක්ෂ නීතිඥයකුට මහේෂ්වරන්ගේ සාක්කිය බිඳ සුනිල් නිදහස් කර ගන්නට අවස්ථාව තිබෙන්නට ඇත. සෙසු පිරිස නිදහස් වන්නේ ඒ නිසා ය. එහෙත්, සුනිල් තමා එම ඝාතනය කළ බව පිළි ගත් බවත්, එයට සම්බන්ධ සෙසු පිරිස් පාවා දුන් බවත් ඇත්තකි. ඔහුට එය කරන්නට නියෝග දුන් අය බේරී ඔහු පමණක් වරදකරු වූ බව ඇත්ත ය.
මෙම සටහන් දෙක උපුටා දක්වන්නට හේතු වූයේ කිසිදු යුදමය පසුබිමකට සම්බන්ධතාවක් නොමැතිව, යාපනයේදී, හමුදා නිලධාරියකු විසින් වෛද්‍ය ශිෂ්‍යාවකගේ ගෙල කපා මරා මුහුදට දැමීමේ ආදර සිද්ධියක් හේතුවෙනි. එම අවස්ථාවේදී ම සැකකාර සොල්දාදුවා සිවිල් වැසියන් විසින් අල්ලාගෙන පොලිසියට භාර දෙන ලදී. එසේ නොවිණි නම්, එය මෙම අවස්ථාවේදී වෙනත් අර්ථකථනවලට ලක්වන්නට ද ඉඩ තිබිණි

2020-03-27

සුනිල් රත්නායක නිදහස් කිරීම නිවැරදි ය; වරද ඔහු පමණක් නිදහස් කිරීම ය

අජිත් පැරකුම් ජයසිංහ

මිරුසුවිල් සමූහ ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් වරදකරු වී සිටියදී ජනාධිපති සමාව ලැබූ සුනිල් රත්නායක ළමයින් ඇතුළු පිරිස ඝාතනය කළේ පිවිතුරු යුදමය අරමුණකින් විතරකැයි සිතමු. එසේ නම්, එතනින් කෙනෙකු පැන ගොස් මේ සමස්ත සිද්ධිය හෙළිදරව් වීම හා ඉන් පසු ලෝක ප්‍රසිද්ධ නඩුවක් වීමත්, සුනිල් රත්නායක පාපොච්චාරණය කිරීම හා තමන්ගේ කණ්ඩායමේ සෙසු අය පාවා දීමත් බරපතල යුදමය වැරදි වේ. එහෙම ගත්තොත්, සුනිල් රත්නායක සම්බන්ධ ගැටලුව හමුදාව විසින් යුදමය අන්දමින් ම විසඳාගත යුතුව තිබුණි. එහෙත් හමුදාව එසේ කළේ නැත. හේතුව, යුද්ධය යනු හුදෙක් ම යුදමය කාරණයක් විතරක් නෙමෙයි, දේශපාලනික කාරණයක් ද වන නිසා ය.
Translations by Creative Content Consultants
ඒ නිසා සුනිල් රත්නායක ප්‍රශ්නය සැලකිය යුත්තේ යුදමය නොව දේශපාලනික ප්‍රශ්නයක් ලෙසයි. මේ ආණ්ඩුව බලයට එන්නට විකිණූ ජාතිවාදී සටන් පාඨ අතර සුනිල් රත්නායක නිදහස් කිරීම ද තිබිණි. එහෙත්, බලයට පැමිණි හැටියේ එය කරන්නට ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂට ධෛර්යය නොතිබිණි. ජාත්‍යන්තර මට්ටමෙන් ම ඔහුටත්, රජයටත් චෝදනා එල්ල වන බව ඔහු දැන සිටියේ ය. තමන් කරන්නට යන්නේ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික වශයෙන් වැරදි වැඩක් බව ඔහු දැන සිටියේ ය.
එහෙත්, මෙවැනි මැතිවරණ පොරොන්දු ඉටු කිරීම ඉදිරි මැතිවරණ ජයග්‍රහණය සඳහා සිංහල ජාතිවාදයේ සහාය දිනාගැනීමෙහි ලා අත්‍යවශ්‍ය ය. එබැවින් ඔහු කල් යල් බලා, සොරකු සේ, ලෝකයේ අවධානය කොවිඩ්-19 වෙත යොමු වී තිබියදී, හෙමින් සැරේ සුනිල් රත්නායක නිදහස් කර දැමුවේ ය.
යුද්ධය සමස්තයක් ලෙස ම අපරාධයකි. එහෙත්, අප වැඩි දෙනෙක් යුද්ධයට ආවඩා තිබේ. යුද වැදුණු දෙපාර්ශ්වයේ සෙබළුන් සටන් කළේ ඒ දෙපාර්ශ්වය වෙනුවෙනි. එයට සමාජයේ අප බොහෝ දෙනෙකු වගකිව යුතු අතර, අප නිදහස් සමාජයේ සිටියදී සුනිල් රත්නායක වැනි අය පමණක් සිරබත් කෑම තේරුමක් නැත. එසේම, කරුණා, කේපී වැනි ජීවතුන් අතර සිටි කොටි නායකයන් නිදහස් සමාජයේ සිටියදී ඔවුන්ගේ නියෝග මත ප්‍රහාර එල්ල කළ කොටි සාමාජිකයන් සිරගත කිරීම ද තේරුමක් නැත. යුද්ධය සම්බන්ධයෙන් පොදු සමාවක් අරමුණු කරගත් විමර්ශනයක් අවශ්‍ය ය. එහිදී සොයා බැලිය යුත්තේ පොදු සමාවක් දීමට ඇති හැකියාව මිස දඬුවම් කරන ආකාරය නොවේ. හේතුව, පුද්ගලයන්ට කරන දඬුවම් යුක්තිය සම්බන්ධයෙන් අසම්පූර්ණ ක්‍රියාවක් වීමයි.
මේ රටේ දේශපාලකයන් රටට ඇත්තට ම ආදරය කරන අය නම් සහ යුද අපරාධ චෝදනා ඇති අය එසේ කළේ ද ඇත්තට ම රටට ආදරේ නිසා නම්, කළ යුතුව තිබුණේ රජයට මෙම කාරණා යටගසාගන්නට පහසු වන අන්දමින් ඔවුන් අප්‍රකටව සිටීමයි. එහෙත්, ලංකාවේ එසේ වූයේ නැත. යුද අපරාධ චෝදනා එල්ල වී ඇති අයට ජනාධිපතිකම්, හමුදාපතිකම් පවා අවශ්‍ය විය. රටට ඇත්තට ම ආදරය කරන අයට රටට සේවය කරන්නට මහ ලොකු තනතුරු ම අවශ්‍ය නැත. ඇතැම් විටෙක නිහඩ වීම පවා රටට සේවයකි. එහිදී සමාජයට ද වගකීමක් තිබේ. යුද අපරාධ චෝදනා එල්ල වූ අය සම්බන්ධයෙන් සමාජය තම වගකීම භාර ගත යුතු අතර, ඔවුන් ආරක්ෂා කරගත යුතු ය. එහෙත්, ඔවුන් ඉහළ තනතුරුවලට ඔසවා තබා ලෝකයට අභියෝග කරන්නට යාම ලංකාව වැනි කුඩා රටවලට සුදුසු නැත.
යුද අපරාධ සම්බන්ධයෙන් ලංකාවේ යුදවාදී මෙන් ම යුද විරෝධී නායකයන්ගේත් ප්‍රවේශය වැරදි ය. එහෙත්, දැන් ආපසු හැරීමක් නැත. සුනිල් රත්නායකට මරණීය දණ්ඩනය පැමිණවීම හෝ සිරගත කර තැබීම තේරුමක් නැත. ඔහු නිදහස් කරනවාට අප විරුද්ධ නැත. එහෙත්, මෙහි වරදක් ඇත. වරද වන්නේ ඔහු පමණක් නිදහස් කිරීමයි. පොදු සමාවක් දෙනවා නම්, වැරදිකරුවන් වූ අයට පමණක් නොව, නිවැරදිකරුවන් ලෙස පෙනී සිටින අප සැමට ම හෘදය සාක්ෂියෙන් නිදහස් විය හැකි ය.

2020-03-25

පළමු කොවිඩ්-19 රෝගියාගේ කතාව හා අප උගත යුතු පාඩම්

ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු කොවිඩ්-19 රෝගියා වන ජයන්ත රණසිංහ මේ වන විට සුවය ලබා රෝහලෙන් පිටව ගොසිනි. ඔහු තව දින 21ක් ස්වයං නිරෝධානයනට ලක්වනු ඇත.
ඔහු මත්තෙගොඩ පැරණි පදිංචිකරුවෙකි. ඔහුගේ පියා මෙන් ම සීයා ද එහි ජීවත් වී තිබේ. එහෙත්, ඔහු කොවිඩ්-19 රෝගියකු බව දැනගත් විට ගෙදරට ගල්ගහන්නට, පන්නා දමන්නට පවා ඇතැම් අසල්වැසියන් කතා වී තිබේ. ලංකාවේ එහෙම අයත් සිටිති.

Translations by Creative Content Consultants
එහෙත්, ඔවුන් වෙනුවෙන් බොහෝ අය කතා කළ බව ජයන්ත රණසිංහ පවසයි. එහිදී කහතුඩුව සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිලධාරි කාර්යාලය විශේෂ සේවාවක් ඉටු කර තිබේ. ඔවුන් මහජනතාවට කරුණු පැහැදිලි කර දී තිබෙන අතර ජයන්ත රෝහල්ගත කළ දින සිට ඔහුගේ පවුලේ සහ නිවසේ අවශ්‍යතා සොයා බලා ඇත.
ජයන්ත රණසිංහට කොවිඩ්-19 වැළඳුණ ආකාරය වැදගත් ය. ඔහු පසුගිය පෙබරවාරි අග සිට මාර්තු මුල දක්වා ඉතාලි ජාතික සංචාරක කණ්ඩායම් තුනකට සේවා සපයා තිබේ. ඔවුන් දින හයක් ලංකාවේ සිට මාලදිවයිනට යන අයයි. ගුවන් තොටුපළෙන් ඔවුන් රැගෙන දඹුල්ලට ගොස් අමායා හෝටලයේ දින තුනක් නතරව හිඳිමින්, පොළොන්නරුව, දඹුල්ල බලා මහනුවරට ගොස් එතැනින් ගුවන් තොටුපළ හරහා මාලදිවයින බලා යාම මෙම සංචාරක ගමන් මාර්ගයයි.
කුමන ඉතාලි සංචාරක කණ්ඩායමෙන් තමන්ට කොවිඩ්-19 වැළඳුණාදැයි ජයන්තට සහතික නැත. දෙවන කණ්ඩායමේ අසනීප අයෙකු සිටියත්, එම පුද්ගලයා පැමිණිලි කර තිබෙන්නේ කොන්දේ වේදනාවක් ගැනයි. ඇතැම් විට ඔහුට කොවිඩ්-19 වැළඳෙන්නට ඇත්තේ සම්පූර්ණයෙන් ම වෙනස් අයෙකුගෙන් විය හැකි ය.
උගුරේ අමාරුව නිසා දඹුල්ලේදී ඔහු බලන වෛද්‍යවරයකු සෙම්ගෙඩිවලට ප්‍රතිජීවක නියම කරයි. මහනුවරදී හොඳටම අමාරු වී උණගෙන සිටියදීත්, ඔහු වෙනුවෙන් ඉතාලි බස කතා කරන සංචාරක මගපෙන්වන්නකු එවන්නට නොමැති නිසා ඔහුට ම සංචාරය සම්පූර්ණ කරන්නට සිදු වන බව ඔහු සේවා සපයන සංචාරක සේවා සමාගම පවසයි. සංචාරකයන් මග දමා එන්නට බැරි නිසා ඔහු ඉතා අපහසුවෙන් සංචාරය හමාර කරයි. ඔහු තවත් අමාරුවේ දමමින් සංචාරකයන් උදේ මාලදිවයින බලා යන්නට සිටි ගුවන් ගමන හවසට යෙදේ.
ඔහු කටුනායක සිට ආපසු නිවසට වාහනය පදවාගෙන එන්නේ ඉතා අමාරුවෙනි. ගෙදරට ගොඩ නොවන ඔහු වෑන් රිය නවත්වා ගෙදර තිබූ ඔවුන්ගේ කාරයේ පසුපස ආසනයේ වැතිරෙයි. ඔහුගේ බිරිඳ ඔහු පවුලේ වෛද්‍යවරයා වෙත රැගෙන යයි. එම වෛද්‍යවරයා රෝගය හඳුනාගෙන ඔහු ජාතික බෝවෙන රෝග ආයතනය හෙවත් අයි.ඩී.එච්. වෙත යොමු කරයි.
එහිදී ඔහු කොවිඩ්-19 සඳහා පොසිටිව් බව හඳුනාගෙන ප්‍රතිකාර කරයි. ඔහුට රෝහල මගින් සියලු පහසුකම් ලබා දුන් බව ද, ආරක්ෂිත ඇඳුම් ඇඳගෙන වෛද්‍යවරුන්, හෙදියන් ඔහු අසලට පැමිණ ප්‍රතිකාර කළ බව ද ඔහු පවසයි. එම ඇඳුම් සියල්ල භාවිතයෙන් පසු ඉවත දමන බව ද, ඒවා ගලවන විට වෛද්‍යවරුන් දහදියෙන් නෑවී සිටිනු තමා දුටු බව ද ඔහු පවසයි. වරක් ඔහුට හොඳටම අමාරු වී තිබේ. හුස්ම ගැනීමේ අමාරුව, ඇඳෙන් නැගිට ඇවිද යන්නට බැරි තරම් අමාරුව සහ කිසිවක් ගිලින්නට බැරිකම දින කීපයක් තිබූ බව ඔහු කියයි.
මේ අතර ඔහුගේ දුරකථන අංකය සොයා ගත් නාඳුනන යුවලක් ඔහුට කතා කර, ඔහුගේ සිත සනසා ඔහු වීරසූරියකන්දේ පාලත ධම්ම නම් භික්ෂුවක් සමග සම්බන්ධ කළ බවද එම භික්ෂුවගේ උපදෙස් මත කළ භාවනා තමාට ශක්තියක් වූ බව ද ඔහු පවසයි.
ජයන්ත රණසිංහ රෝහලට ගෙන යන විට බිරිඳ රිය පදවන අතර ඔහුගේ පුතා ඉදිරිපස අසුනේ වාඩි වී ගොස් තිබේ. කෙසේ වෙතත්, පවුලේ අයට රෝගය බෝ වී නැත. ආනන්ද විද්‍යාලයේ කලබැගෑනියක් ඇති වුණේ මෙම දරුවා නිසා ය.
කෙසේ වෙතත්, ලංකාවෙන් මාලදිවයින බලා ගිය ඉතාලි සංචාරක පිරිසට කුමක් වූවා ද යන්න ජයන්ත රණසිංහ දන්නේ නැත.
ජයන්ත තර්ස්ටන් විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලබා ශ්‍රී ලංකා පොලිසියේ සේවය කර, ඉන් පසු ඉතාලියේ අවුරුදු 14ක් රැකියාව කර තිබේ. ඔහු විවාහ වන්නේ සහ ඔහුගේ දියණිය සහ පුතු ලැබෙන්නේ ද ඉතාලියේදී ය. එරට සෞඛ්‍ය පහසුකම් ශ්‍රී ලංකාවට වඩා ඉතා දියුණු බව ඔහු පවසයි. එහෙත්, ඉතාලියට කොවිඩ්-19පාලනය කරගත නොහැකි විය. ආපසු ලංකාවට පැමිණීමෙන් පසු ඔහු සිය වෑන් රියේ ඉතාලි ජාතිකයන්ට ඉතාලි බස කතා කරමින් සංචාරක මාර්ගෝපදේශනය සපයයි. ඔහු අවුරුදු 20ක පළපුරුද්ද ඇති සංචාරක මගපෙන්වන්නෙකි.
ඔහු ඉතිහාසගත වූයේ කිසිවෙකු බලාපොරොත්තු නොවන ආකාරයටයි. එහෙත්, ඔහු අපේ ම මිනිසෙකි. රටට අතිශය වැදගත් රැකියාවක නියැලුණ, රටට ආදරය කළ අයෙකි. ඔහු අසනීප වූයේ ඔහුගේ වරදක් නිසා නොවේ. නිසි වේලාවට ප්‍රතිකාර වෙත යොමුවන්නට ඔහුට ඉඩ නොලැබුණේ රැකියාව නිසා ය. එහෙත්, එමගින් වයිරසය පැතිරිණි. ඔහුගේ කතාවෙන් සමාජයට ඉගෙන ගන්නට බොහෝ දේ තිබේ.
ඡායාරූපය ඔහුගේ ෆේස්බුක් පිටුවෙනි.

Adapted from praja.lk

හරියට මාස්ක් දාන හැටි

මුඛ ආවරණයක් පළඳින්නේ, ඉවත් කරන්නේ සහ බැහැර කරන්නේ කෙසේ දැයි ඉගෙන ගන්න. මේ උපදෙස් ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ උපදෙස් මත පදනම්ව නැවත ලියා තිබේ.
  1. මුඛ ආවරණ පැළඳිය යුත්තේ සෞඛ්‍ය සේවකයන්, සත්කාර සපයන්නන් සහ ශ්වසන රෝග ලක්ෂණ සහිත පුද්ගලයන් පමණක් බව මතක තබාගන්න.
  2. මුඛ ආවරණය අල්ලන්නට පෙර, දෑත් මධ්‍යසාර පාදක විෂබීජ නාශක ද්‍රාවණයක් හෝ සබන් හා වතුර පාවිච්චි කර සෝදාගන්න.
  3. මුඛ ආවරණයේ ඉරුණු තැන් හෝ සිදුරු තිබේදැයි පරීක්ෂා කරන්න.
  4. ඉහළ පහළ නිවැරදිව තබාගෙන පළඳින්න (තද පැත්ත ඉහළට).
  5. හරි පැත්ත පිටතට යොමු වන පරිදි පළඳින්න (වර්ණ පැත්ත පිටතට).
  6. මුඛ ආවරණය මුහුණ මත තබා, තද පැත්ත මිරිකා නාසයේ හැඩයට අනුව නිසි පරිදි ආවරණය වන පරිදි සකසා ගන්න. 
  7. මුඛය සහ නිකට ආවරණය වන පරිදි මුඛ ආවරණයේ පහත කොටස පහළට අදින්න. 
  8. පාවිච්චියෙන් පසු මුඛ ආවරණය ඉවත් කරන විට කණ්වලට පිටුපසින් ඇති ඉලාස්ටික් පටිවලින් අල්ලා ගලවා මුහුණෙන් හා ඇඳුම්වලින් ඉවතට ගන්න. මුඛ ආවරණයේ මතුපිට විෂබීජ තැවරී තිබිය හැකි ය. 
  9. වසන ලද පියන සහිත කසල බඳුනකට මුඛ ආවරණය වහාම දමන්න. 
  10. මුඛ ආවරණය ඇල්ලීමෙන් හා එය බැහැර කිරීමෙන් පසු දෑත් පිළිබඳ සෞඛ්‍යාරක්ෂිත ක්‍රම අනුගමනය කරන්න. මධ්‍යසාර පාදක දෑත් පිරිසිදු කිරීමේ ද්‍රාවණයක් පාවිච්චි කරන්න නැතිනම්, සබන් හා වතුර යොදා දෑත් සෝදාගන්න

එකකට වඩා මුඛ ආවරණ දැමීමෙන් අමතර ආරක්ෂාවක් ලැබෙන්නේ නැහැ. මුඛ ආවරණ හෙවත් මාස්ක් පරිස්සමෙන් පාවිච්චි කරන්න. එය මෙම අවස්ථාවේදී දුර්ලභ අත්‍යවශ්‍ය සම්පතක්. ඒවා නාස්ති කරන්න එපා.


2020-03-23

මේ දවස්වල පිරිමි ගැහැණුන්ට ගහනවා වැඩි ද?

ගෘහස්ථ ප්‍රචණ්ඩත්වය නිසා කාන්තාවන් රෝහල්ගත වීම ඇඳිරි නීති සමය තුළ වැඩි වී ඇති බවක් ඇඟවෙන පළකිරීම් සමාජ මාධ්‍යවල දැකිය හැකි ය. ඒවා දත්ත මත පදනම් වූ ප්‍රකාශවලට වඩා හැඟීම්බර ප්‍රකාශ බව පෙනේ. පුරුෂ විරෝධී ස්ත්‍රීවාදීන්ට ඒවා රසකෑම වැනි ය.
Translations by Creative Content Consultants
එහෙත්, ගෘහස්ථ ප්‍රචණ්ඩත්වය හා ලිංගික හා ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය මත පදනම් වූ ප්‍රචණ්ඩත්වය මෙවැනි ආපදා අවස්ථාවන්හිදී වැඩි වීමේ ඉඩක් තිබේ. මත්පැන්, මත්ද්‍රව්‍ය හිඟය ද එයට බලපෑ හැකි හේතු අතර වේ.
එසේම, ස්ත්‍රී පුරුෂාදී සම්බන්ධතා වඩා යහපත් වීමේ ප්‍රවණතාවක් ද පවතින අතර නිශේධනීයත්වය දෙස පමණක් බැලීම මාධ්‍ය, සංවිධාන, සමාජ ව්‍යාපාර හා ක්‍රියාකාරිකයන් අතර සාමාන්‍ය පුරුද්ද නිසා ඒවා වාර්තා වන්නේ නැත. මිනිස් සම්බන්ධතා යහපත් වීම අධ්‍යයන ප්‍රතිඵල මගින් හුවාදැක්වීමක් කිසිදා දැකිය නොහැකි ය. ප්‍රශ්න විසඳුනහොත් ප්‍රශ්න වෙනුවෙන් තවදුරටත් අරමුදල් සම්පාදනය නොවීම එයට හේතුවයි.
කෙසේ වෙතත්, මෙම අර්බුද සමයේ පවුල් හා සහකරුවන් අතර ස්ත්‍රී පුරුෂ සම්බන්ධතා වඩා යහපත් වීමට ඉවහල් විය හැකි කරුණු කීපයක් සටහන් කරමි.
එක්සත් ජාතීන්ගේ ජනගහන අරමුදල විසින් පෙන්වා දෙන පරිදි, ගෝලීය තක්සේරු කිරීම් මගින් පෙන්නුම් කරනුයේ ලොව පුරා කාන්තාවන්ගෙන් තුනෙන් එකක් (35%ක්) ම තම ජීවිත කාලය තුළදී ස්වකීය සමීප සහකරුවා වෙතින් හෝ සහකරුවා නොවන අයකු වෙතින් ලිංගික ප්‍රචණ්ඩත්වයට මුහුණ දී තිබෙන බවයි.
කාන්තාවන්ගේ කාලයෙන් 86.4%ක් ගතවන්නේ ගෙදර හෝ පවුලේ සාමාජිකයන් වෙනුවෙන් වූ වැටුප් නොගෙවන කාර්යයන් වෙනුවෙන් බව එක්සත් ජාතීන්ගේ ජනගහන අරමුදල පෙන්වා දෙයි. වසංගත අවස්ථාවලදී කාන්තාවන්ට සහ ගැහැණු ළමයින්ට අන් අයට සත්කාර කිරීමෙහිලා වැඩි බරක් දරන්නට සිදු වේ. එහිදී ඔවුන්ට උපකාර කිරීමට ඔබට හැකි ආකාර කීපයක් පහත දැක්වේ:
ගෙදරදොර කටයුතු පවුලේ අය සමග බෙදාගන්න
එකිනෙකාට උදව් කරන්න
විවිධ පුද්ගලයන් සමාජ හුදකලාව දරාගන්නා විවිධ ආකාර ඇති බව තේරුම්ගන්න.
සංගීතයට සවන්දීම, පොත් කියවීම, චිත්‍රපට බැලීම, ව්‍යායාම, ගෙවත්තේ වැඩ ‍වැනි කාර්යයන් මගින් තමන්ගේ කාලය අර්ථවත් ලෙස ගතකිරීම සඳහා පුද්ගලයන් දිරිගන්වන්න
කාන්තාවන් සහ ගැහැණු ළමයින් වසංගත හේතුවෙන් වැඩිපුර පීඩාවට පත්විය හැකි බව සිතන්න. ඔවුන්ගේ සනීපාරක්ෂක අවශ්‍යතා විශේෂ ප්‍රශ්නයකි. එසේම, ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාව පිළිබඳ ගැටලු ද තිබිය හැකි ය.
එසේම, ගර්භණී මව්වරුන් සහ කුඩා දරුවන් සිටින මව්වරුන් ද, නිවෙස්වල ගෘහ මූලිකත්වය දරණ, ස්වාමියා මිය ගිය, අතුරුදහන් වූ, ආබාධිත හෝ අසනීප කාන්තාවන් ද මෙම තත්වය තුළ දැඩි පීඩාවකට ලක් විය හැකි ය. ඔවුන්ට රජයේ හා සමාජයේ උපකාර අවශ්‍ය ය.
ගෙදර සැමන්, පරිප්පු, සීනි, හාල් විතරක් ‍‍නෙමෙයි ප්‍රීති, මිතුරි එහෙමත් හිඟද බලන්න. අනාගතයට බය නැතුව ආදරය කරන්න.

2020-03-22

කඩ ඇරියාම කළ යුතු දේ

කඩ ඇරියාම පණ කඩාගෙන එහෙ දුවන්න එපා. ඇඳිරි නීතිය සදාකාලික නැහැ. මිනිසුන්ට කෑම බීම අවශ්‍ය බව රජය දන්නවා. ඒ නිසා දිගට ම කඩ වහලා තියන්නෙ නැහැ. ඒ විතරක් නෙමෙයි, ජීවනෝපාය කඩා වැටුණොත් මිනිසුන් බඩගින්නේ මියයන බවත් රජය දන්නවා. ඒ නිසා සියල්ල දිගුකාලීනව වසා දමන්නේ නැහැ. ආහාර හිඟයක් ඇති නොවන පරිදි කටයුතු කරන බව රජය කියනවා. ආණ්ඩුව විශ්වාස කරන්න. ඔබේ නායකයන් විශ්වාස කරන්න.
එහෙම කිව්වාට, පසුගිය දින දෙකේදි ගබඩාවෙන් අඩු වුණ බඩු පුරවාගන්නයි, වෙන්නෙ මොනවද කියල දැනගන්නයි නිකම් හරි හංදියට, ටවුමට යනවානේ. පොඩ්ඩක් නවතින්න! ආයෙමත් හිතන්න, එහෙම යන එක අත්‍යවශ්‍ය ද කියලා. අනවශ්‍ය ගමනකින් ඔබ ඔබේ ප්‍රියයන්ගේත්, ඔබේත් ජීවිතය අනතුරේ හෙළාගන්නට ඉඩ තිබෙනවා. මේක සෙල්ලමක් නෙමෙයි.
ඔබ නගරයට ගොස්, මිනිසුන් අතරින් වයිරසය බෝ කරගෙන ආවොත්, ඔබ කරන්නේ රටටත්, ඔබේ ගමටත්, නෑදෑයන්ටත්, පවුලේ අයටත්, ඔබටමත් ද්‍රෝහීකමක්.
ඒත්, ඔබ කියන දේ අපට පැහැදිලියි. ඔබට යන්නට හේතු තියෙනවා. හොඳයි, යනවා නම්, මෙහෙම කරන්න.
කොවිඩ්-19 වයිරසයට උදව් නොකර, ඔබට ම රෝගයෙන් වළකින්නට උදව් කරගන්නට සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ වසංගත රෝග අංශය ලබාදෙන්නේ මෙහෙමයි.
වෙළඳසලට යන විට මුව ආවරණයක් පැළඳගැනීමෙන් අමතර ආරක්ෂාවක් ලැබෙනවා.
ඔබ පෝලිමක සිටගෙන සිටින විට, ඔබ සහ අනෙකුත් පාරිභෝගිකයන් අතර අඩු වශයෙන් මීටර් එකක පරතරයක් තබාගන්න.  
වෙළඳසලට ඇතුළු වන විට, සබන් හෝ අත් සෝදන ද්‍රාවණයක් භාවිතා කර  දෑත් සෝදන්න. සුපිරි වෙළඳසල්වල නම් මේවා ලබාදෙනවා. දෑත් සේදීමෙන් වයිරසය ව්‍යාප්තිය සාර්ථක ලෙස මැඩලිය හැකි බව විද්‍යාත්මකව තහවුරු වී තිබෙනවා.
හේතුවක් නොමැතිව ඇස් සහ නාසය ඇල්ලීමෙන් වළකින්න. එසේ ඇල්ලීම වයිරසය පැතිරීමට හේතු වෙනවා.
ඔබට උණ, කැස්ස, සීතල වැනි රෝග ලක්ෂණ තිබේ නම්, කිසි සේත් ම වෙළඳසල්වලට යන්නට එපා. ඔබගේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය දුර්වල වී තිබෙන නිසා ඔබට වයිරසය ආසාදනය වෙන්නට තිබෙන අවස්ථාව වැඩියි.
ඔබට අවශ්‍ය දේ, අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට විතරක් මිල දී ගන්න. ඒ භාණ්ඩ අවශ්‍ය තවත් මිනිසුන් සිටින බව සිතන්න. එය ඔබගේ ජාතික වගකීමක්.
වෙළඳසල්වල පෝලිමේ සිටින විට වැඩිහිටියන්ට ඉදිරියට යාමට ඉඩ දෙන්න. කොවිඩ්-19 වයිරසය නිසා ඔවුන් අනෙක් අයට වඩා දැඩි ලෙස අසනීප වීමේ ඉඩක් තිබෙනවා. ඔවුන්ට හැකි ඉක්මණින් පිටවෙන්නට ඉඩදෙන්න.
හැකිනම් මුදල් අතපතගානවා වෙනුවට ගෙවුම් කාඩ්පත් පාවිච්චි කරන්න.
වෙළඳසලෙන්, මුදල් ලබාගන්නා යන්ත්‍ර කුටියෙන් පිටතට පැමිණි වහාම හැකි නම් දෑත් සෝදාගන්න. නැතිනම් විෂබීජ නාශක යොදා පිරිසිදු කරගන්න.
අතරමග රස්තියාදු නොවී, හැකි ඉක්මණින් ගෙදර එන්න. ඥාතීන්, මිතුරන් බලන්නට යන්න එපා. වයසක වැඩිහිටියන් සිටින තැන්වලට යන්නම එපා.
ගෙදර ආ හැටියේ දෑත් සබන් හා වතුර යොදා තත්පර 20ක්වත් සෝදාගන්න. ඇඳුම්, පාවහන් ආදිය අව්වේ දමා වේලාගන්න.
විස්තර කියන්නට අල්ලපු ගෙදරට යන්න එපා. ගෙදර ම ඉන්න.

2020-03-21

සියලු සෞඛ්‍ය සේවකයන් රැකගැනීම සමාජ වගකීමකි

සෞඛ්‍ය සේවකයන් කරන රැකියා කොරෝනා වයිරසය පැතිරීම අබිමුව වෙනදාට වඩා වැදගත්කමකින් යුක්ත ය. එහෙයින්, ඔවුන් රැකගැනීම, ඔවුන්ට උපකාර කිරීම හා ඔවුන්ගේ උපදෙස් පිළිපැදීම මේ මොහොතේ සමාජ වගකීමකි.
සෞඛ්‍ය සේවකයන් යම් දුරකට කොරෝනා වාහකයන් විය හැකි බව ඇත්තකි. ඒ නිසා ඔවුන්ට ආරක්ෂක උපකරණ සැපයීම හදිසි අවශ්‍යතාවකි. මේ වන විට, හදිසි කොරෝනා වසංගත තත්වයක් කළමනාකරණය කරගැනීම සඳහා රෝහල්වල සූදානම් කිරීම් සිදුවෙමින් තිබේ.
එහෙත්, ඔවුන් සේවය අවසන් කර නිවෙස්වලට, නවාතැන්වලට යා යුතු ය. ඔවුන් මහමගදී, පොදු ප්‍රවාහනයේදී සහ වාසස්ථාන අවටදී වෙනස්කම් කිරීම්වලට භාජනය නොවී ආරක්ෂා කරගැනීම හා එවැනි දේ කරන අයට එරෙහිව නීති ප්‍රකාරව දැඩිව කටයුතු කිරීම රජයේ වගකීමකි.
රෝහල් සේවකයන්ට මේ මොහොතේ සිට ම, ඇඳිරි නීති තිබුණත්, නැතත්, ප්‍රවාහන පහසුකම් සැපයිය යුතු ය. ඍජුව කොරෝනා රෝගීන්ට සත්කාර කරන සෞඛ්‍ය සේවකයන්ට හා ඔවුන්ගේ පවුල්වලට අවශ්‍ය නම්, රෝහල් අවටින් නවාතැන් පහසුකම් සැපයිය යුතු ය. වෙන රටවල ඒවා සිදු කරනු ලැබේ.
දීර්ඝ සේවා මුරවල යෙදෙන සේවකයන්ට ආහාර පාන සැපයීම වෙනුවෙන් රජය මුදල් වෙන් කළ යුතු ය. දැනට එසේ ආහාර සපයන්නේ කණිෂ්ඨ කාර්ය මණ්ඩලවලට පමණි.
එසේම, සෞඛ්‍ය සේවකයන් ඇතුළු අත්‍යවශ්‍ය සේවාවල යෙදෙන සේවකයන්ට භාණ්ඩ හා ඉන්ධන ලබාගැනීමේදී පහසුවක් සිදු කළ යුතු ය. එංගලන්තයේ වෛද්‍යවරයකු අප සමග පැවසුවේ එරට සුපිරි වෙළඳසල් හා ඉන්ධනහල් ආදියෙහි ඒ සඳහා වෙනම වේලාවන් වෙන් කර තිබෙන බවයි.
සේවය අතරතුරදී රෝහල් සේවකයන් උපරිමයෙන් ආරක්ෂා කරගත යුතු ය. ඔවුන් නිරාවරණය වීම වැළැක්වීමේ වැදගත්කම පිළිබඳ රාගම රෝහලෙන් උගත් පාඩම භාවිතා කළ යුතු ය. රෝගී තත්වය සඟවාගෙන පපුවේ වේදනාවක් වෙනුවෙන් ප්‍රතිකාර ගත් බව කියන රෝගියා විසින් විශේෂඥ වෛද්‍යවරයකු, වාට්ටුවක හෙද හෙදියන් ඇතුළු කාර්ය මණ්ඩලයක් ම ස්වයං නිරෝධායනයට යොමු කරන ලදී. එම පුද්ගලයන් අතින් තවත් විශාල පිරිසක් වයිරසයට නිරාවරණය වී තිබේ. නිදසුනක් ලෙස අදාළ වෛද්‍යවරයා පෞද්ගලික වෛද්‍ය මධ්‍යස්ථාන කීපයක ප්‍රතිකාර කිරීමට අමතරව රූපවාහිනී වැඩසටහනකට ද සහභාගි වී තිබේ. දැන් ඒ සියල්ලන් ම පාහේ ස්වයං නිරෝධායනයට ලක් කරන්නට සිදු වී තිබේ.
සෞඛ්‍ය සේවකයන් විශාල පිරිසක් මෙසේ වයිරසයට නිරාවරණය වුවහොත්, එමගින් සෞඛ්‍ය පද්ධතියේ විශාල හිදැසක් ඇති කරනු ඇත. එය පිරිමැසිය හැකි අඩුපාඩුවක් නොවේ. එබැවින් රජය පමණක් නොව, මහජනයා ද වගකීමෙන් යුතුව හැසිරියයුතු ය.
සෞඛ්‍ය සේවකයන් යයි කී විට, අපට සිහියට එන්නේ වෛද්‍යවරුන්, හෙදියන් වැනි අය පමණක් වුව ද, අධික අවදානමකට ලක් වන තවත් පිරිස් සිටිති. ඒ අතරින්, සනීපාරක්ෂක සේවකයන් විශේෂ ය. බොහෝ රෝහල්වල මෙම කාර්ය මණ්ඩල බාහිර සමාගම්වලින් ලබාගන්නා ලද, අඩු පඩියට වැඩ කරන, අයහපත් සේවා කොන්දේසිවලට යටත් කරගෙන සිටින පිරිසකි. මේ මොහොතේ ඔවුන් ගැන විශේෂයෙන් සොයා නොබලන්නේ නම්, තත්වය පාලනය කරගත නොහැකි වනු ඇත.

2020-03-20

කොරෝනා හා ප්‍රගතිශීලී චින්තනයකට පදනම

අජිත් පැරකුම් ජයසිංහ – පැරාගේ විරාමය, ලංකා පුවත්පත – 2020 මාර්තු 20

කොවිඩ්-19 හෙවත් නව කොරෝනා වසංගතය මෑත ඉතිහාසයේ ලෝකයේ පැතිරුණු දරුණු ම වසංගතය බවට තර්කයක් නැත. එහි මාරාන්තිකභාවය 4%ක් පමණ ය. එය තවමත් පැතිරෙමින් පවතින නිසා කෙතරම් මරණ සංඛ්‍යාවක් සිදු වන ඇද්දැයි තවම අනුමාන කළ නොහැකි ය. එහෙත්, චීනය වසංගතය පාලනය කරගත් ආකාරය විසින් ලෝකයට බලාපොරොත්තු ඇති කර තිබේ. මිනිස් වර්ගයා මෙම වසංගතයෙන් ද ඉතා ඉක්මණින් ගොඩ එනු ඇත. එහෙත්, ප්‍රශ්නය එය නොවේ. මේ අවසානය ද?
Translations by Creative Content Consultants
වසර 2009-10 සමයේ ඇති වූ ඌරු උණ වසංගතය නිසා ලක්ෂ දෙකක් ජනයා මියගිහ හ. 2014-16 සමයේ ඇති වූ එබෝලා වසංගතයෙන් 11,000කට වඩා ජනයා මියගිය හ. වඩා සෙමෙන් මරණය ගෙන එන වයිරසයක් වූ එච්අයිවී විසින් 1981 සිට මේ දක්වා කාලය තුළ මිලියන 25-35 අතර ජීවිත සංඛ්‍යාවක් බිලිගෙන හමාර ය. වසර 1918-19 සමයේ ඇති වූ ස්පාඤ්ඤ සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාෙවන් මියගිය සංඛ්‍යාව මිලියන 40-50 අතර වේ. මිහිතලය උණුසුම් වීම, දේශගුණික විපර්යාස, පරිසර දූෂණය හා මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන් මීළඟ අභියෝගය පුරෝකථනය කිරීම දුෂ්කර ය. කෙසේ වෙතත්, එකක් පැහැදිලි ය. මිනිස් වර්ගයාගේ පැවැත්ම රැකගැනීම සඳහා කරන අරගලය ඉදිරි කාලයේදී ප්‍රමුඛ ම අරගලය වනු ඇත.
එවැනි පසුබිමක් තුළ, මානව සංහතිය, එහි ස්වභාවය, ඒකීයත්වය තුළ විවිධත්වය, ආර්ථිකය, සමාජය, දේශපාලනය, සංස්කෘතීන්, ආගම්, දෘෂ්ටිවාදයන්, දර්ශනයන් ආදී හැම කරුණක් ගැන ම නැවත සිතන්නට මිනිස් වර්ගයාට සිදු වනු ඇත.
කොරෝනා වයිරසය නිසා තාවකාලිකව හෝ ලොව තුළ දක්නට ලැබෙන ලක්ෂණ කිහිපයක් ගැන ගැඹුරින් සලකා බැලීම වටී. චීනය පිළිබඳ නැවත සිතීම එහිදී ප්‍රමුඛ ය. ලිබරල් ලෝකයේ චීනය සැලකෙන්නේ ඒකාධිපති රටක් ලෙස ය. එහෙත්, බොහෝ ලිබරල් සමාජයක් වන ඉතාලිය ඇතුළු එවැනි ලිබරල් සමාජයන් වන යුරෝපා රටවල් කොරෝනා වයිරසය පාලනය කරගත නොහැකිව අසරණව සිටියදී චීනය දැඩි පාලනයක් තුළ ඉතා ඉක්මණින් වසංගත ප්‍රස්ථාරයේ උච්චස්ථානය සලකුණු කරගෙන ඉන් අනතුරුව එය පහළට ගෙන ඒමට සමත් විය.
එහෙත්, චීනය යනු මේ වන විට ගෝලීය වෙළඳ අධිරාජ්‍යයකට හිමිකම් කියන ජාතික රාජ්‍යයකි. මුල්‍ය, ප්‍රාග්ධන, නිෂ්පාදන, සේවා, බෙදාහැරීම්, අලෙවි දාමයන් ඔස්සේ චීනය ජාතික රාජ්‍ය සීමා අභිභවමින් මුළු ලෝකය ම සමග බැඳී ඇත. චීනයට හෙම්බිරිස්සාව හැදෙන විට ලෝකයේ බොහෝ රටවල ආර්ථිකයන්ට නිව්මෝනියාව හැදෙන්නේ එබැවිනි. විශේෂයෙන් ම ලංකාව වැනි කුඩා ආර්ථිකයන්, මහා ආර්ථිකයන් මත ඕනෑවට වඩා යැපීම කෙතරම් දුරට තිරසර තත්වයක් ද යන්න දැන් මතු වී තිබෙන ප්‍රශ්නයකි.
කොරෝනා වයිරසය විසින් නිර්මාණය කළ තත්වය සමස්ත ගෝලීයකරණ වැඩසටහන ම නැවත සලකා බැලීමට පොළඹවන තත්වයකි. ලෝකය ගෝලීයකරණය වීම ආරම්භ වූයේ එය වඩා වේගවත් හා ගැඹුරු වූ මෑත සියවසක පමණ කාලයට සහශ්‍ර ගණනකට පෙර ය. එහෙයින් ලෝකය ගෝලීයකරණය වීම වැළැක්විය හැකි නොවූවත්, එහි වේගය හා සීමා ගැන නැවත සලකා බලන්නට මිනිස් වර්ගයාට සිදු වී තිබේ.
ඒ සමගම සමස්ත ධනවාදී ක්‍රමය ම අභියෝගයට ලක් වී තිබේ. එය අලුත් තත්වයක් නොවුණත්, කොරෝනා වයිරසය විසින් ඒ ගැන ගැඹුරින් සිතන්නට විරාමයක් ලබා දී තිබේ. ගෝලීය ප්‍රාග්ධන, නිෂ්පාදන හා සේවා දාමයන් කොයි තරම් ස්ථාවර ද? ලාභය, නිදහස් වෙළඳාම හා පාරිභෝජනවාදය මත පවතින සමාජ ක්‍රමය කොයි තරම් තිරසර ද?
පාරිභෝජනවාදය නූතන ධනවාදයේ ප්‍රධාන ම ලක්ෂණයකි. ධනවාදය විසින් ලාභය වෙනුවෙන් පාරිභෝජනවාදය ප්‍රවර්ධනය කරනු ලැබේ. කෑම, බීම, ඇඳුම් පැළඳුම්, යාන වාහන, නිවාස, රැකියා, ව්‍යාපාර, වෙළඳාම, ප්‍රචාරණය, මිළ දී ගැනීම, පොදු පහසුකම්, සංචරණය ආදී මේ හැම එකක් සමග ම පාරිභෝජනවාදය වෙළී පැටලී තිබේ. එහෙත්, කොරෝනා වසංගතය නිසා තාවකාලිකව හෝ පාරිභෝජනවාදය අතහැර දමා වගකීමෙන් යුතු පාරිභෝජනයක් ගැන සිතීමට මිනිස් වර්ගයාට සිදු වී තිබේ. ප්‍රගතිශීලී චින්තනයකට පදනම එහි තිබේ.
වසංගත කාලය අවසන් වීමෙන් පසුවත් අප ඒ පදනම ඉදිරියට ගෙන යා යුතු ය.