2019-01-19

රජයේ දැන්වීම් සහ මාධ්‍ය නිදහස

Please Click Here

පසුගිය ඔක්තෝබර් 26දා සිදු වූ රාජ්‍ය විරෝධී කුමන්ත්‍රණය හා සම්බන්ධ හිරු හා දෙරණ යන රාජපක්ෂ හිතවාදී මාධ්‍යවලට රජයේ දැන්වීම් ලබා නොදිය යුතු බවට ඇමතිවරුන් සාකච්ඡා කළ බවට පළ වූ තහවුරු නොකරන ලද ප්‍රවෘත්තියක් සමග මාධ්‍ය නිදහස පිළිබඳ අලුත් සංවාදයක් ඇති වුණා. මාධ්‍යවලට රජයේ දැන්වීම් ලබාදීම හා මාධ්‍ය නිදහස මෙම සාකච්ඡාව සමග සම්බන්ධ ය.
මූලික ම කාරණයක් වන්නේ වෙළඳ ප්‍ර‍චාරණය හා මාධ්‍ය නිදහස යනු එකිනෙකට සම්බන්ධ, එහෙත්, ප්‍ර‍තිවිරුද්ධ කාරණා දෙකක් බවයි. වෙළඳ ප්‍ර‍චාරණය ඍජුව ම සම්බන්ධ වන්නේ ජනමාධ්‍යවල ව්‍යාපාරික අංශයට ය. වත්මන් සංදර්භය තුළ වෙළඳ ප්‍ර‍චාරණය ජනමාධ්‍ය පවත්වාගෙ යාම සඳහා අත්‍යවශ්‍ය ය. එනිසා ම වෙළඳ ප්‍ර‍චාරණය විසින් ජනමාධ්‍ය හැසිරවීමක් ද සිදු වේ. එය ප්‍ර‍කාශනයේ නිදහසට බාධාකාරී ය. උදාහරණයක් ලෙස කිසියම් මාධ්‍ය ආයතනයක් යැපෙන්නේ මත්පැන්, දුම්වැටි ප්‍ර‍චාරණයෙන් නම්, එම මාධ්‍ය ආයතනයට ඒවායේ ආදීනව පිළිබඳ නිදහස් අදහස් ප්‍ර‍කාශනයකට ඉඩ දීමට නොහැකි වන්නට පුළුවන. මෙය වර්තමානයේ මාධ්‍ය තුළ ඉතා සුලබ ය. වෙළඳ ප්‍ර‍චාරණය මත ම යැපෙන, අන්තර්ගතයෙන් හිස්, සත්‍ය වටිනාකම් භාවිතා කරන්නන්ට ලබා නොදෙන, එහෙත්, සන්නාමයක් ලෙස ඉහළ හා ඒ ලොකුකම නිසා ම භාවිතා කරන්නාට ද ලොකුකමක් ලැබෙන භාණ්ඩ හා සේවා රැසක් වෙළඳපොළේ තිබේ. ඒවායේ ඇත්ත තත්වය පිළිබඳ කතා කරන්නට එකී වෙළඳ ප්‍ර‍චාරණයන්ගෙන් යැපෙන මාධ්‍යවල ඉඩක් නැත. ඒ අනුව, වෙළඳ ප්‍ර‍චාරණය මාධ්‍ය නිදහස හා සම්බන්ධ කාරණයක් ලෙස පටලවා ගත යුතු නැත. ප්‍ර‍චාරණය සම්බන්ධ වන්නේ ව්‍යාපාරික ප්‍ර‍ජාතන්ත්‍ර‍වාදයටයි.
පෞද්ගලික අංශයේ සමාගමක් තම ප්‍ර‍චාරණය සඳහා යොදා ගන්නේ කුමන මාධ්‍ය ද, එය අනුග්‍ර‍හයක් ලෙස කරනවා ද, උපරිම ග්‍රාහක පිරිසක් වෙත ළඟාවීමේ අරමුණින් කරනවා ද ආදී කාරණා තීරණය කිරීමේ මුළු බලය එම සමාගම සතු ය. එය ප්‍ර‍ශ්න කිරීමේ අයිතියක් මාධ්‍ය ආයතනවලට තිබේ ද යන්න පැහැදිලි නැත.
එහෙත්, රජය හා රාජ්‍ය සමාගම් යනු පොදු දේපලයි. ඒවායේ ප්‍ර‍චාරණයන් ද මාධ්‍ය ආයතනවලට අනුග්‍ර‍හ ලෙස මෙන් ම, පුළුල් ග්‍රාහක පිරිසක් වෙත ළඟාවීමේ අරමුණින් ද කරනු ලැබේ. පුළුල් ග්‍රාහකත්වය වෙත ළඟා විය හැකි මාධ්‍ය තෝරාගැනීම සඳහා කිසියම් විධිමත් ක්‍ර‍මයක් තිබිය යුතු ය. එහෙත්, පුවත්පත් සම්බන්ධයෙන් එවැන්නක් නැත. රේඩියෝ හා රූපවාහිනී වෙනුවෙන් ශ්‍රේණිගත කිරීමේ ආයතන දෙකක් තිබේ. මේ ආයතන කොයි තරම් ස්වාධීන ද යන්න ගැටලුකාරී ය. බරපතල ම ගැටලුව ඇත්තේ අනුග්‍රාහක පදනමින් රජයේ හා රාජ්‍ය ව්‍යවසායවල දැන්වීම් ලබා දීම සම්බන්ධයෙනි. ඒ පිළිබඳ කිසිදු ආකාරයක විනිවිද පෙනෙනසුළු ප්‍ර‍තිපත්තියක් මේ රටේ නැත.
රජයේ දැන්වීම් වර්ග දෙකක් තිබේ. පළමු වර්ගය නම් රජයේ නිල නිවේදන හා දැන්වීම් ය. ඒවා මූලික වශයෙන් පළ වන්නේ රජයේ ගැසට් පත්‍රයේ ය. එහෙත්, ඇතැම් දැන්වීම් කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කරගැනීම සඳහා ඒවා ජනමාධ්‍යවල ද පළ කරනු ලැබේ.
මේ අතර රජය විසින් තම ප්‍රතිපත්ති, වැඩසටහන්‍ සහ සංවර්ධන කටයුතු පිළිබඳ ජනතාව දැනුවත් කිරීම සඳහා ද දැන්වීම් පළ කරනු ලබන අතර ඒවා පළ වන්නේ ජනමාධ්‍යවල ය.
දෙවන වර්ගය රජයට අයත් සමාගම්, මණ්ඩල, සංස්ථා ආදිය විසින් පළ කරනු ලබන නිවේදන හා දැන්වීම් ය. මේ සමාගම් මූලික වශයෙන් ම ව්‍යාපාරික ආයතනයි. උදාහරණයක් ලෙස දැන්වීම් මත යැපෙන ප්‍රධාන පෙළේ රාජ්‍ය ව්‍යවසාය දෙකක් වන්නේ ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලය හා සංවර්ධන ලොතරැයි මණ්ඩලයයි. සූදු ආයතන දෙකක් වන මෙම ආයතනවල මූලික කාර්යය මහජන මුදල් මහා පරිමාණයෙන් රැස් කරගෙන සුළු පරිමාණයෙන් තෑගි ලෙස කොටසක් බෙදා දී අධික ලාභයක් ලැබීමයි. ඒ සඳහා අනිවාර්යයෙන් ම දැවැන්ත ප්‍රචාරණයක් අවශ්‍ය ය. මෙම ලාභ ලැබීම පෞද්ගලික සමාගම් විසින් කරනු ලබන ලාභ ලැබීමෙන් වෙනස් වන්නේ නැත.
ප්‍රධාන පෙළේ මාධ්‍ය ආයතන යැපෙන ප්‍රධාන ආකාරයක් වන්නේ රජයේ දැන්වීම් ය. එම දැන්වීම් ඉහත කී දෙවර්ගයට ම අයත් වේ.
මේ වන විට වෙළඳ ප්‍රචාරණයේ හැඩතල ශීඝ්‍රයෙන් වෙනස් වෙමින් තිබේ. ගතානුගතික දැන්වීම් ඒජන්සි විසින් කරනු ලබන ප්‍රචාරණයන්ට අන්තර්ජාලය හා සමාජ මාධ්‍ය නිසා දැවැන්ත බලපෑමක් සිදු වෙමින් තිබේ. ඒ නිසා අධි වියදම්කාරී ගතානුගතික වෙළඳ ප්‍රචාරණ කර්මාන්තය හා ඒ හා බැඳුණු ගතානුගතික ජනමාධ්‍ය වෙළඳ ප්‍රචාරණය රැක ගන්නට දැන් රජයේ හා සමාගම් අනුග්‍රහය නැතුව බැරි ය. එය සිදු වන්නේ අතිශය දූෂිත යාන්ත්‍රණයක් හරහා ය. දැන්වීම් සපයන්නන් හා දැන්වීම් පළ කරන්නන් අතර දූෂිත ගනුදෙනු රැසකි. එසේම, දැන්වීම් පළ කරන මාධ්‍ය ආයතන තමන් විසින් ලබා දෙන ප්‍රචාරය පිළිබඳ දැන්වීම් සපයන්නන්ට විස්තර කරන්නේ අතිශයෝක්තියෙනි. මෙය වෙනම කතා කළ යුතු විෂයක් නිසා අප ඒ පිළිබඳ මීට වඩා අදහස් පළ කරන්නේ නැත. මේ ක්ෂේත්‍රයේ විධිමත් පර්යේෂණ අවශ්‍ය ය.
දෙරණ, හිරු වැනි මාධ්‍ය මෙම දැන්වීම් මත යැපෙන ගමන් රාජ්‍ය විරෝධී කුමන්ත්‍රණවලට හවුල් වීම සදාචාරාත්මක නැත. රාජ්‍ය විරෝධී කුමන්ත්‍රණ හා රජය විවේචනය කිරීම යනු එකක් නොවේ. රජයේ දැන්වීම් ලබාගත් පළියට රජය විවේචනය නොකර සිටින්නට ඕනෑ ය කියා එකක් නැත. එහෙත්, රජය විවේචනය කිරීම යනු කුමක්දැයි අප නිවැරදිව තේරුම් ගත යුතු ය.
ජනමාධ්‍ය විසින් කරනු ලබන විවේචනය සාධනීය විවේචනයක් වීම අත්‍යවශ්‍ය ය. පටු දේශපාලනික අරමුණු වෙනුවෙන් ඉතා දැඩි ලෙස පාර්ශ්වික විවේචනවල යෙදීම ජනමාධ්‍යවලට තරම් නොවේ. එය රාජ්‍ය මාධ්‍යවලටත් අදාළ ය. රජයේ මාධ්‍යවල සාධනීය විවේචනවලට ඉඩ නැතිනම් එය ද ගැටලුවකි.
සාධනීය විවේචන හා දේශපාලන ප්‍රචාරණ හෙවත් ප්‍රොපගැන්ඩා අතර වෙනස හඳුනාගැනීම පිළිබඳ ගැටලුවක් ද මාධ්‍ය සමාජය තුළ තිබේ. ඇතැම් විට දේශපාලන ප්‍රොපගැන්ඩා ඉදිරියට ගන්නේ සාධනීය විවේචනවලට මුවාවෙමිනි.
දේශපාලන ප්‍රොපගැන්ඩා වැරදි බවක් මෙයින් අදහස් වන්නේ නැත. එහෙත්, වෙළඳ ප්‍රචාරණය සඳහා මෙන් ම ඍජු දේශපාලන ප්‍රොපගැන්ඩා සඳහා ද මාධ්‍ය ආයතන මුදල් අය කළ යුතු ය. මාධ්‍ය ආයතන විසින් ම ප්‍රවෘත්ති මුවාවෙන් දේශපාලන ප්‍රොපගැන්ඩා සිදුකිරීම ගැටලු සහගත ය. මේවා අතර අන්තර් සම්බන්ධයන් හා බැඳියා ගැටුම් අතිශය සියුම් ය. සරලව විග්‍රහ කළ නොහැකි ය.
මුල් පුවත හා සම්බන්ධ දෙරණ හා හිරු මාධ්‍යවලට රජයේ දැන්වීම් ලබා නොදීමක් ඇත්තට ම සිදු වී නැත. ඒවායේ රජයේ දැන්වීම් අඛණ්ඩව ප්‍රචාරය වේ. ජනප්‍රිය මාධ්‍ය වන මේවායේ දැන්වීම් පළ නොකර සිටින්නට ප්‍රචාරණය අවශ්‍ය රජයේ ව්‍යවසායන්ට බැරි ය.
කෙසේ වෙතත්, යම් ජනමාධ්‍යයක් රජයේ දැන්වීම් මත රඳා පවතින්නේ නම්, එම මාධ්‍යයට රජය සමග කටයුතු කිරීමේදී අමතර වගකීමක් පැවරේ. රජයේ ප්‍රතිපත්ති, වැඩසටහන්‍ සහ සංවර්ධන කටයුතු පිළිබඳ සාධනීය විවේචන සහිත සාකච්ඡා වෙනුවට, අසාධාරණ අන්දමින් කරනු ලබන පහරදීම්, පච ප්‍රචාර හා අමු දේශපාලන ප්‍රොපගැන්ඩා කරන්නට රජයේ දැන්වීම් ලබාගන්නා ජනමාධ්‍යයකට අයිතියක් නැත.
වෙළඳ ප්‍රචාරණය යනු සමාජවාදී සංකල්පයක් නොවේ. එසේම, එය අධ්‍යාපනය ලෙස ද පටලවා නොගත යුතු ය. එහි කිසියම් රැවටිලිකාරිත්වයක් තිබේ. ගනුදෙනුකරුවා සතුටු කිරීම ධනේශ්වර වෙළඳ ප්‍රචාරණයෙහි මූලික මූලධර්මයකි. ගනුදෙනුකරුවා රජය නම්, රජය කරවන ආණ්ඩුව සතුටු නොකර රජයේ දැන්වීම් ලබාගත හැකි යයි සිතනවා නම් එය ව්‍යාපාරික වශයෙන් මුලාවකි. මේවා මාධ්‍ය නිදහස වැනි කාරණා සමග පටලවා ගත යුතු නැත.

ජනාධිපති සිරිසේන පිලිපීනයෙන් ලංකාවට ගේන ඝාතන ප්‍රතිපත්තිය මෙන්න

http://praja.lk/%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%82%E0%B7%84%E0%B6%BD/%E0%B6%A2%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%B0%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%9A%E0%B6%B1-%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%BD%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%93%E0%B6%B1/

ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන පිලිපීන නිල චාරිකාවේදී කැඩිච්ච ඉංග්‍රීසියෙන්, කඩදාසියක් බලාගෙන පවත්වන ලද කතාව මේ වන විට රටේමත්, ලෝකයේමත් විහිළුවට ලක් වී තිබෙනවා. එහි ඇති වරද වන්නේ උච්චාරණ වෙනස්කම් නොවෙයි. කිසිදු සූදානමකින් තොරව, වෙනත් කිසිවකු විසින් ලියා දෙන ලද කතාවක්, එහි තේරුම නොදැන, කොළයක් බලාගෙන, මොන්ටිසෝරි ළමයකු සේ වරද්ද වරද්දා කීමයි. ජනාධිපති උපදේශකයන් ආදී විශාල කාර්ය මණ්ඩලයක් වෙනුවෙන් අති විශාල මහජන මුදල් කන්දරාවක් වැය කරමිනුත්, රට වෙනුවෙන් කතාවක් පැවැත්වීම වැනි දෙයක්වත් හරියට කරගන්නට ජනාධිපතිවරයකුට බැරි වීම බරපතල වරදක්.
මේ චාරිකාවට ආණ්ඩු විරෝධී විපක්ෂ මන්ත්‍රීන් ගණනාවක් සහභාගි වී සිටිනවා. ආණ්ඩුව නියෝජනය නොකරන මෙම පිරිස මහජන මුදල් වැය කරමින් මෙම චාරිකාවට සහභාගි වන්නේ කුමන අරමුණකින් ද යන්න පැහැදිලි නැහැ.
පිලිපීන ජනාධිපති රොඩ්‍රිගෝ ඩුටර්ටේ කියන්නේ ඔහුගේ මිනීමරු ප්‍රතිපත්ති නිසා ලෝකයේ කොන් වී සිටින රාජ්‍ය නායකයෙක්. මෙවැනි චාරිකාවකින් ඔහුට අවධානයක් හිමි වෙනවා වගේ ම, රාජ්‍ය විරෝධී කුමන්ත්‍රණයෙන් පසු ජාත්‍යන්තර දේශපාලනයේ තම තත්වය අහිමි කරගෙන සිටින ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරයාටත් නිල චාරිකාවක් යාමට යම් රටක් ලැබී තිබෙනවා. මානව හිමිකම් ගරු කරන, ලොව ගෞරවනීය පාලනයන් සහිත රටවලින් දැන් ඔහුට ආරාධනා ලැබෙන්නේ නැති බවක් පෙනෙනවා. ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන පිලිපීන ජනාධිපතිවරයාගේ ඝාතන ප්‍රතිපත්තිය ලොවට ආදර්ශයක් බව පැවසීම විදෙස් මාධ්‍යවල පිළිකුල් සහගත ස්වරයකින් වාර්තා වුණා. ඩුටර්ටේගේ ප්‍රතිපත්ති තමන්ට පෞද්ගලිකව ම ආදර්ශයක් බවත්, මත්ද්‍රව්‍ය උවදුරට ගොදුරු වී තිබෙන ශ්‍රී ලංකාවේ එම අවදානම පාලනය කිරීම සඳහා තමන් ඔහු අනුගමනය කළ යුතු යයි හැඟෙන බවත් සිරිසේන පැවසුවා.
මෑත කාලයේදී පිලිපීනය ලෝක අවධානයට ලක් වන්නට හේතුව තමයි, එරට ජනාධිපති රොඩ්‍රිගෝ (ඩිගොං) ඩුටර්ටේ විසින් දියත් කර තිබෙන මත්ද්‍ර‍ව්‍යවලට එරෙහි යුද්ධය. මේ වන විට මෙම ව්‍යාපාරය විසින් නිල වශයෙන් 5000කට වඩා ජනයා මරා දමා තිබෙනවා. මානව හිමිකම් ක්‍රියාකාරිකයන්ට අනුව නම්, මරා දමන ලද මිනිසුන් සංඛ්‍යාව 20,000 ඉක්මවන බව කියවෙනවා. ජනාධිපතිවරයා ම පවසන පරිදි රට පුරා මිලියන් තුනක මත්ද්‍ර‍ව්‍යවලට ඇබ්බැහි වූවෝ සිටිති. පිලිපීනය මිලියන 98ක් ජනගහණය සිටින රටක්. මිලියන තුනක් යුදෙව්වන් මරා දැමූ හිට්ලර් මෙන් තමන් ද මෙම මත්ද්‍ර‍ව්‍යවලට ඇබ්බැහි වූවන් මිලියන තුන මරා දැමීමට කැමති බව පිලිපීන ජනාධිපතිවරයා ප්‍ර‍සිද්ධියේ ම පැවසී ය. මෙම ප්‍ර‍ශ්නය දැන් විසඳීම අනාගත පරපුර වෙනුවෙන් කළ යුතු දෙයක් බව ඔහු පවසයි. 
ඩුටර්ටේ පැවත එන්නේ දේශපාලනික පවුලකිනි. ඔහුගේ පියා පිලිපීනයේ හිටපු ආණ්ඩුකාරයෙක්. එසේම, ඔහුගේ පවුල පිලිපීනයේ හිටපු ඒකාධිපති ජනපති ෆර්චිනන්ඩ් මාකෝස් පළවා හැරීමේ විප්ලවයෙහි ද ක්‍රියාකාරී වුණා. වෘත්තියෙන් නීතිඥයකු වන ඩුටර්ටේ ඩවාඕ නගරයේ හිටපු පුරපතිවරයායි. වසර 22ක් තිස්සේ ඔහු එම ධුරයේ තුන් වරක් ම කටයුතු කළා. පුරපති සමයේත් ඔහු අසම්මත දේශපාලනඥයෙකි. අපරාධ සුලබ ඩවාඕ ඔහු විසින් වාසයට ප්‍රිය ස්ථානයක් ලෙසත්, ආර්ථික වශයෙනුත් සංවර්ධනය කරන ලද බවට පිළිගැනීමක් එරට තිබෙනවා. ඔහු පුරපති සමයේදීත් මත්ද්‍ර‍ව්‍ය, මත්පැන්, දුම්වැටි ආදියට එරෙහිව දැඩි පියවර ගත්තා. එසේම, ඔහු එසමයේදීත් අපරාධකරුවන් ඝාතනය අනුමත කළ කෙනෙක්. මත්ද්‍ර‍ව්‍ය සමග සම්බන්ධ වූවන් හා අපරාධකරුවන් යයි නම් කළ පුද්ගලයන් ඝාතනය කළ ඩවාඕ මරණීය සාමූහිකය (ඩවාඕ ඩෙත් ස්කොඩ්) සමග ඔහුගේ අනියම් සම්බන්ධකම් කුප්‍ර‍කටයි. මුලදී ඔහු මේ බව ප්‍ර‍තික්ෂේප කළත්, පසු කලෙක ඔහු ප්‍ර‍සිද්ධ රූපවාහිනී සාකච්ඡාවකදී එය පිළිගත්තා. ඔහුට එරට භාවිතා වන ටැගලොග් බසින් පටබැඳී තිබෙන ඩිගොං යන නමේ අරුත දඬුවම් කරන්නා යන්නයි. තමන් පුරපති සමයේ අපරාධකරුවන් 1200කට වග කියූ බවට ඔහු පුරසාරම් දොඩවනවා. ඩුටර්ටේ හිටපු ජනාධිපති ග්ලෝරියා අක්විනෝගේ අපරාධ මර්දන උපදේශක ලෙසත් කාලයක් සේවය කළා. 
තමන් ජනාධිපති වුවහොත් අපරාධකරුවන් ලක්ෂයක් මරා දමන බව ඩූටර්ට් ජනාධිපති වීමට කලින් ම ප්‍ර‍කාශ කළා. “මත්ද්‍ර‍ව්‍ය සමග සම්බන්ධ බැල්ලිගේ පුතාලා, තොපි දැනගනියව්, මම තොපව ඉතුරු කරන්නේ නැහැ,” යි ප්‍ර‍සිද්ධ රැස්වීම්වල කියූ ජනාධිපති අපේක්ෂකයකුට 2016 අප්‍රේල් ජනාධිපතිවරණයේදී දැවැන්ත ජයග්‍ර‍හණයක් ලබා දීමට පිලිපීන ජනතාව කටයුතු කළා.
ජනාධිපතිවරණය ජය ගත් පසු සිය හෙංචයියකු වූ රොනල්ඩ් ඩෙලා රෝසා පොලිස් ප්‍ර‍ධානියා ලෙස පත් කළ ඔහු මත්ද්‍ර‍ව්‍ය වෙළෙන්දන් හා ඇබ්බැහි වූවන් දහස් ගණනින් මරා දමන ලෙසත්, එහිදී තමන් ඔවුන් ආරක්ෂා කරන බවත් පොලිසියට පැවසුවා. ජනාධිපති ධුරයේ වැඩ භාරගත් දිනයේ මත්ද්‍ර‍ව්‍යවලට සම්බන්ධ අය මරා දමන ලෙස ඔහු ජනතාවගෙන් විවෘතව ම ඉල්ලා සිටියා. ඝාතන රැල්ල ඒ සමග ම ආරම්භ වුණා. මෙම ඝාතන රැල්ල මෙහෙයවන්නට පිලිපීන පොලිසියට වැඩි පහසුකම් ලබා දීම වෙනුවෙන් ඩූටර්ට් එරට සෞඛ්‍ය වැය ශීර්ෂයෙන් 25%ක් කපා හැරියා. එසේම, ජනාධිපති වැය ශීර්ෂයත් ඉහළ නංවා ගත්තා.
මේ අතර මත්ද්‍ර‍ව්‍ය සමග විවිධාකාරයෙන් සම්බන්ධ ලක්ෂ පහකට වැඩි පිරිසක් පළමු වටයේ ම රජයට භාර වුණා. පිලිපීනයේ පොලිසියටත් වඩා ඝාතන ‘අවදියෙන් සිටින පිරිස්’ ලෙස හැඳින්වෙන ඝාතකයන් විසින් සිදු කළා. මේ අතරවාරයේ මත්ද්‍ර‍ව්‍ය පාවිච්චි කරන අහිංසකයන්, පෞද්ගලික එදිරිවාදීන් ආදියත් ඝාතනය වෙනවා. මත්ද්‍ර‍ව්‍ය කල්ලිත් සිය තරගකරුවන් මරා දමන්නට මේ අවස්ථාව භාවිතා කරනවා.
ඩුටර්ටේ විවෘතව ම හැසිරෙන්නේ මිලිටරි ඒකාධිපතියකුගේ ස්වරූපයෙනුයි. 2016 අගෝස්තුවේදී ජාතික රූපවාහිනියේ පෙනී සිටිමින් ඔහු මත්ද්‍ර‍්‍ය ජාවාරම් සමග සම්බන්ධ යයි ඔහු කියන විනිසුරුවරුන්, දේශපාලනඥයන්, රජයේ නිලධාරීන්, පොලිස් නිලධාරීන් 159කගේ නම් ලැයිස්තුවක් කියවා ඔවුන්ට එරෙහි පියවර ද දැනුම් දුන්නා. සාක්කි රහිත මෙම ලැයිස්තුවේ අවුරුදු අටකට පෙර මිය ගිය විනිසුරුවරයකුගේ නම ද තිබුණා.
නීත්‍යානුකූලව කටයුතු කරන ලෙස පිලිපීනයේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය රජයෙන් ඉල්ලා සිටි අවස්ථාවේදී තමන් යුද නීතිය ප්‍ර‍කාශයට පත් කරන බවට ඩුටර්ටේ තර්ජනය කළා. එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය මෙම ක්‍රියාවලිය විවේචනය කළ විට පිලිපීනය එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධාන සාමාජිකත්වයෙන් ඉල්ලා අස් වන බවට ඔහු තර්ජනය කළා. ඔහු පිලිපීනය සමග ඓතිහාසිකව ම සම්බන්ධකම් ඇති ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සමගත් දැඩි මතභේද ඇති කරගත්තා. ඔහුගේ වැඩසටහනට එරෙහිව කතා කරන දේශපාලනඥයන්, මානව හිමිකම් ක්‍රියාකාරිකයන්, සිවිල් සංවිධාන, ජනමාධ්‍ය හා පුද්ගලයන් ඕනෑ කෙනෙකු මත්ද්‍ර‍ව්‍ය ජාවාරම්කරුවන්ගෙන් යැපෙන අය ලෙස හඳුන්වන්නට ඩුටර්ටේ හා ඔහුගේ ආධාරකරුවන් කටයුතු කරනවා. තමන් මානව හිමිකම් ගණන් නො ගන්නා බව ඔහු විවෘතව ම පවසනවා. 
මෙම ඝාතන නීති විරෝධී ඝාතන ද යන්න සම්බන්ධයෙන් මේ වන විට ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණයේ විමර්ශනයක් පැවැත්වෙනවා.
ඩුටර්ටේ වැනි කෙනෙකු තෝරාගන්නට පිලිපීනය පෙළඹුණේ ඇයි ද ඊළඟ ලිපියෙන්